Konu: Kamu Görevlileri Etik Kurulu
Genelge
2004/27
(Yayımlandığı Resmi Gazete : 01.12.2004 –
25657 )
Dünyada ve ülkemizde yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel
değişim, kamuoyunun eleştirisine açıklık ve değişim talebi, hızlı ve etkili
iletişim olanakları ile sivil toplumun gelişimi; toplumun taleplerine karşı
daha duyarlı, katılımcılığa önem veren, açıklık, saydamlık, hesap verebilirlik,
tarafsızlık, dürüstlük ve objektiflik ilkelerine bağlı yeni bir kamu hizmeti
anlayışının doğmasına yol açmıştır.
Yeni kamu hizmeti anlayışında, yönetimi, organizasyonları ve
bireyleri yönlendiren temel ilkeler olan etik
değerlere büyük önem verilmekte, bu değerlere bağlı bir yönetimin yolsuzlukları
önlemede, kaliteli kamu hizmeti sunmada ve kamu yönetimine ve kurumlarına
güveni sağlamada daha etkin ve başarılı olacağı kabul edilmektedir.
Nitekim, yeni kamu hizmeti anlayışına paralel olarak, gerek
OECD ve Avrupa Konseyi gibi ülkemizin de üyesi olduğu uluslararası
kuruluşların, gerek kamu kurumları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları
gibi yerel dinamiklerin araştırma ve çalışmaları sonucunda ‘kamu yönetiminde etik’ konusu ülkelerin gündemine girmiş ve bir çok ülkede
bu konuda faaliyet göstermek üzere kurum veya kurullar oluşturulmuştur. Bu
kurum ve kurullar, kamu görevlilerinin uymaları gereken etik
davranış kurallarını belirlemek, bu kurallara uygun işleyişi sağlamak ve etik kuralların ihlali halinde, yargısal ve idari denetimin
yanında, dış denetim yapmakla görevli bulunmaktadır.
Ülkemizde de, kamu görevlilerinin uyacakları meslekî ve etik ilke ve kuralları belirlemek, bunların uygulanmasını
gözetmek, kamu görevlilerinin görevlerini eşitlik, tarafsızlık ve açıklık
ilkelerine uygun olarak yapmalarını sağlamak ve etik
kültürü ülkemizde benimsetmek ve yerleştirmek amacıyla, 5176 sayılı Kanunla
Kamu Görevlileri Etik Kurulu kurulmuş ve 10.8.2004
tarih ve 2004/7791 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Başkanlık ve Üyeliklerine
atama yapılan Kurul çalışmalarına başlamıştır.
Kurulun görev alanı içerisinde, genel bütçeye dahil daireler,
katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeli kuruluşlar,
mahalli idareler ve bunların birlikleri, kamu tüzel kişiliğini haiz kurul, üst
kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan
kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tüm personel bulunmakta, Cumhurbaşkanı,
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Bakanlar Kurulu üyeleri, Türk Silahlı
Kuvvetleri ve yargı mensupları ile üniversiteler kapsam dışında yer almaktadır.
Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşlarda görevli
personel, seçilerek ya da atanarak getirildikleri
görevleri güven verici bir şekilde, hukuka uygunluk, adalet ve dürüstlük
ilkeleri çerçevesinde yerine getirmek zorunda olmanın yanısıra
etik davranış ilkelerine uygun davranma
sorumluluğuyla da bağlı olacaktır.
5176 sayılı Kanunun 3. maddesine göre Kamu Görevlileri Etik Kurulu,
- Kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken uymaları gereken
etik davranış ilkelerini hazırlayacağı
yönetmeliklerle belirlemek,
- Etik davranış ilkelerinin ihlal
edildiği iddiasıyla re’sen veya yapılacak başvurular
üzerine gerekli inceleme ve araştırmayı yaparak sonucu ilgili makama bildirmek,
- Kamuda etik kültürünü
yerleştirmek üzere çalışmalar yapmak veya yaptırmak ve bu konuda yapılacak
çalışmalara destek olmak,
- Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlardan başvuru konusu ile
ilgili olarak bilgi ve belge istemek, ilgili temsilcileri çağırıp bilgi almak,
- Gerektiğinde mal bildirimlerini incelemek (Mal
bildirimlerindeki bilgilerin doğruluğunun kontrolü amacıyla, ilgili kişi ve
kuruluşlar -bankalar ve özel finans kurumları dahil- talep edilen bilgileri en
geç otuz gün içinde Kurula vermekle yükümlüdürler.),
- Hediye alma yasağının kapsamını belirleme ve en az genel
müdür veya eşiti seviyedeki üst düzey kamu görevlilerince alınan hediyelerin
listesini gerektiğinde her takvim yılı sonunda bu görevlilerden istemek,
görev ve yetkilerine sahip bulunmaktadır.
Kurul, vatandaş odaklı, dürüst, güvenilir ve adil kamu
hizmeti sunulmasında büyük önem taşıyan etik davranış
ilkelerinin, kamu yönetimi, iş dünyası ve toplumsal yapıda benimsenmesi ve
ülkemizde etik kültürün yerleşmesi amacıyla
çalışmalarda bulunacaktır. Kurul çalışmalarını kamu kurum ve kuruluşları,
üniversiteler, özel sektör kuruluşları, meslek kuruluşları ve sivil toplum
örgütleri ile işbirliği içerisinde gerçekleştirecektir.
Kamu yönetiminde etik davranış
ilkelerine uygunluğun iyi yönetişimin temeli olduğu bilinciyle, kamu
görevlilerinin uyması gereken etik davranış kuralları
ve hediye alma yasağının kapsamı ile bu kuralların ihlali iddiasıyla yapılacak
başvurularda izlenecek yönteme ilişkin yönetmelikler Kurul tarafından
hazırlanacak ve kamuoyuna duyurulacaktır.
Bu itibarla, tüm kurum ve kuruluşlar tarafından, Kamu
Görevlileri Etik Kurulu çalışmalarında ihtiyaç
duyulacak konularda etkin işbirliği içinde bulunulması, Kurul tarafından
istenen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde verilmesi ve Kurul’un etkin ve
verimli çalışmasını teminen her türlü destek ve
katkının sağlanması hususunda gereğini önemle rica ederim.
Recep Tayyip
ERDOĞAN
Başbakan