Kanun No. : 5346
Kabul Tarihi :
10.05.2005
Yayımlandığı Resmi Gazete’nin
Tarih – Sayısı : 18.05.2005 - 25819
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
MADDE
1. — Bu Kanunun amacı; yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi
üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir,
ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin
artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi,
çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat
sektörünün geliştirilmesidir.
Kapsam
MADDE
2. — Bu Kanun; yenilenebilir enerji kaynak alanlarının korunması, bu
kaynaklardan elde edilen elektrik enerjisinin belgelendirilmesi ve bu
kaynakların kullanımına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE
3. — Bu Kanunda geçen;
1. Bakanlık : Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanlığını,
2. EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumunu,
3. DSİ : Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğünü,
4. EİE : Elektrik İşleri Etüt İdaresi
Genel Müdürlüğünü,
5. TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim
Anonim Şirketini,
6. MTA : Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğünü,
7. TETAŞ : Türkiye Elektrik Ticaret ve
Taahhüt Anonim Şirketini,
8. Yenilenebilir enerji kaynakları
(YEK) : Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı
enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarını,
9. Biyokütle
: Organik atıkların yanı sıra bitkisel yağ atıkları, tarımsal hasat artıkları
dahil olmak üzere, tarım ve orman ürünlerinden ve bu ürünlerin işlenmesi sonucu
ortaya çıkan yan ürünlerden elde edilen katı, sıvı ve gaz halindeki yakıtları,
10. Jeotermal
kaynak : Yerkabuğundaki doğal ısı nedeniyle sıcaklığı sürekli olarak bölgesel
atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan, erimiş madde ve gaz içerebilen
doğal su, buhar ve gazlar ile kızgın kuru kayalardan elde edilen su, buhar ve
gazları,
11. Bu Kanun kapsamındaki
yenilenebilir enerji kaynakları : Rüzgâr, güneş, jeotermal,
biyokütle, biyogaz, dalga,
akıntı enerjisi ve gel-git ile kanal veya nehir tipi veya rezervuar
alanı onbeş kilometrekarenin altında olan
hidroelektrik üretim tesisi kurulmasına uygun elektrik enerjisi üretim
kaynaklarını,
12. Türkiye ortalama elektrik toptan
satış fiyatı : Yılı içerisinde ülkede uygulanan ve EPDK tarafından hesap edilen
elektrik toptan satış fiyatlarının ortalamasını,
İfade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Yenilenebilir
Enerji Kaynak Alanlarının Belirlenmesi, Korunması, Kullanılması ile
Yenilenebilir Kaynaklardan Elde Edilen Elektrik Enerjisinin Belgelendirilmesi
Kaynak
alanlarının belirlenmesi, korunması ve kullanılması
MADDE
4. — Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra kamu veya Hazine arazilerinde
yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımını ve verimliliğini etkileyici
imar planları düzenlenemez. Elektrik enerjisi üretimine yönelik jeotermal kaynak alanlarının belirlenmesi, korunması ve
kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
YEK
belgesi
MADDE
5. — Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisinin iç
piyasada ve uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi
ve takibi için üretim lisansı sahibi tüzel kişiye EPDK tarafından
"Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi" (YEK Belgesi) verilir.
YEK Belgesi ile ilgili usul ve esaslar
yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yenilenebilir
Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üretiminde Uygulanacak Usul ve Esaslar
Uygulama
esasları
MADDE
6. — Bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik
enerjisi üretim ve ticaretinde lisans sahibi tüzel kişiler aşağıdaki uygulama
esaslarına tabidirler:
a) Bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir
enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi, perakende satış lisansı
sahibi tüzel kişiler tarafından (b), (c) ve (d) bentlerindeki hükümlere göre
tesis edilen ikili anlaşmalar çerçevesinde satın alınır.
b) Bu Kanun kapsamındaki
uygulamalardan yararlanabilecek YEK Belgeli elektrik enerjisi miktarına ilişkin
bilgiler, Bakanlık tarafından belirlenen projeksiyon çerçevesinde her yıl EPDK
tarafından yayınlanır. Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilerin her biri,
bir önceki takvim yılında satışa sundukları elektrik enerjisi miktarının,
ülkede sattıkları toplam elektrik enerjisi miktarına oranı kadar, EPDK
tarafından ilan edilen YEK Belgeli elektrik enerjisinden satın alırlar.
Ülkede arz edilen YEK Belgeli toplam
elektrik enerjisi miktarının yeterli olması halinde, perakende satış lisansı
sahibi tüzel kişilerin alım yükümlülüğü bir önceki takvim yılında sattıkları
elektrik enerjisi miktarının yüzde sekizinden daha az olamaz.
c) 2011 yılı sonuna kadar bir takvim
yılı içerisinde bu Kanun kapsamında satın alınacak elektrik enerjisi için
uygulanacak fiyat; EPDK'nın belirlediği bir önceki
yıla ait Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatıdır. Bu fiyatı her yılın
başında en fazla % 20 oranında artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
d) 2011 yılı sonundan itibaren bu
fiyat uygulaması işletmede yedi yılını tamamlamış olan YEK Belgeli elektrik
enerjisi üreten tesisler için sona erer. Perakende satış şirketleri, bu Kanun
kapsamında almakla yükümlü oldukları YEK Belgeli elektrik enerjisini, öncelikle
işletmede yedi yılını doldurmamış olanlardan (c) bendinde belirlenen fiyat
uygulamasına göre satın alır ve aldıkları elektrik enerjisi miktarı (b)
bendinde belirtilen oranın altında kaldığı takdirde bu orana ulaşmak için kalan
gerekli miktarı, ikili anlaşmalar çerçevesinde Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatından yüksek olmamak üzere piyasa
koşullarında satın alırlar.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Yatırım
Dönemine İlişkin Uygulama Esasları
Yatırım
dönemi uygulamaları
MADDE
7. — Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak sadece kendi
ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla azami bin kilovatlık kurulu güce sahip izole
elektrik üretim tesisi ve şebeke destekli elektrik üretim tesisi kuran gerçek
ve tüzel kişilerden kesin projesi, planlaması, master
planı, ön incelemesi veya ilk etüdü DSİ veya EİE tarafından hazırlanan projeler
için hizmet bedelleri alınmaz.
Bu Kanun kapsamında;
a) Enerji üretim tesis yatırımları,
b) Kullanılacak elektro-mekanik
sistemlerin yurt içinde imalat olarak temini,
c) Güneş pilleri ve odaklayıcılı
üniteler kullanan elektrik üretim sistemleri kapsamındaki yapılacak AR-GE ve
imalat yatırımları,
d) Biyokütle
kaynaklarını kullanarak elektrik enerjisi veya yakıt üretimine yönelik AR-GE
tesis yatırımları,
Bakanlar Kurulu kararı ile
teşviklerden yararlandırılabilir.
Yeterli jeotermal
kaynakların bulunduğu bölgelerdeki valilik ve belediyelerin sınırları içinde
kalan yerleşim birimlerinin ısı enerjisi ihtiyaçlarını öncelikle jeotermal ve güneş termal kaynaklarından karşılamaları
esastır.
Arazi
ihtiyacına ilişkin uygulamalar
MADDE
8. — Orman veya Hazinenin özel mülkiyetinde ya da
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan her türlü taşınmazın bu Kanun
kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretimi
yapmak amacıyla kullanılması halinde, bu araziler için Çevre ve Orman Bakanlığı
veya Maliye Bakanlığı tarafından bedeli karşılığında izin verilir, kiralama
yapılır, irtifak hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir. Yatırım
döneminde izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde elli
indirim uygulanır. Orman arazilerinde ORKÖY ve Ağaçlandırma Özel Ödenek
Gelirleri alınmaz.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Uygulamaların
koordinasyonu
MADDE
9. — Bakanlık, bu Kanunda belirtilen temel ilkelerin ve yükümlülüklerin
uygulanması, yönlendirilmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve alınacak
tedbirlerin planlanmasında koordinasyonu sağlar.
Yaptırımlar
MADDE
10. — Bu Kanunun 6 ncı maddesi hükümlerine aykırı
faaliyet gösteren perakende satış lisans sahibi tüzel kişilere EPDK tarafından ikiyüzelli milyar TL idari para cezası verilir ve
aykırılığın altmış gün içinde giderilmesi ihtar edilir.
Yukarıdaki para cezasını gerektiren
fiillerin ihtara rağmen düzeltilmemesi veya tekrarlanması halinde para cezaları
her defasında bir önceki cezanın iki katı oranında artırılarak uygulanır. Bu
cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde idarî para cezası
verilmesini gerektiren aynı fiil işlenmediği takdirde önceki cezalar tekrarda
esas alınmaz. Ancak aynı fiil iki yıl içinde işlendiği taktirde artırılarak
uygulanacak para cezasının tutarı cezaya muhatap tüzel kişinin bir önceki mali
yılına ilişkin bilançosundaki gayrisafi gelirinin
yüzde onunu aşamaz. Cezaların bu düzeye ulaşması halinde EPDK, lisansı iptal
edebilir.
Yönetmelikler
MADDE
11. — Bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren dört ay içerisinde, bu
Kanunun 5 inci maddesine ilişkin yönetmelik EPDK tarafından, diğer
yönetmelikler Bakanlık tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulur.
MADDE
12. — 18.12.1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü
Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanuna 20.2.2001 tarihli ve 4628 sayılı Kanunun
18 inci maddesi ile eklenen ek l inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Ek Madde 1. — Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş, işletmeye alınmış ve işletmeye alınacak
hidroelektrik santrallerinin enerji üretimiyle ilgili kısımları ve bunların
mütemmim cüzleri olan taşınmazlar; yapım maliyetleri, işletmede bulundukları
süre, bu tesisler tamamlandıktan sonra Kamu Ortaklığı Fonuna aktarılan geri
ödemeler ile bu tesisler için Hazine Müsteşarlığı tarafından temin edilerek
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne tahsis edilen dış kaynaklı proje
kredilerinden doğan malî yükümlülükler dikkate alınarak tespit edilecek
bedeller üzerinden, herhangi bir ödeme yapılmaksızın Elektrik Üretim Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğüne devredilir. Bu tesisler için sağlanmış olan dış
kredilerin enerji maksadına tekabül eden kısmına ilişkin olarak devir tarihini
izleyen yıllarda Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılacak ödemelerin Elektrik
Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından üstlenilmesini teminen Hazine Müsteşarlığı ile Elektrik Üretim Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğü arasında ikraz anlaşması yapılır.
Devre ilişkin usul ve esaslar; Enerji
ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanacak ve
Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe girecek bir yönetmelikle belirlenir.
Devir işlemleri her türlü vergi, resim
ve harçtan muaftır.
MADDE 13. — 4.12.1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanunun Kamulaştırma başlıklı 11
inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 11. - Görevli şirketlerin yapacağı
üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin onaylanmış tatbikat projelerine göre,
kamulaştırma ihtiyacı ortaya çıktığında; rezervuarlı
tesisler hariç kamulaştırma bedeli görevli şirket tarafından ödenmek kaydıyla
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığınca 4650 sayılı Kanun hükümlerine göre
yapılır. Rezervuarlı tesislerin kamulaştırma
bedelleri ilgili Bakanlığın bütçesine konulacak ödenek marifetiyle Hazine
tarafından ödenir.
Bu madde ile değiştirilen hüküm 3096
sayılı Kanun kapsamında sözleşmesi imzalanmış ancak işletmeye geçmemiş olan projelere uygulanır.
GEÇİCİ
MADDE 1. — 4628 sayılı Elektrik
Piyasası Kanunu kapsamında tanımlanan mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve
bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapacak olan
işletmeye girmemiş yap-işlet-devret modeli kapsamındaki tüzel kişiler, mevcut
sözleşmelerinden doğan haklarından feragat etmek şartıyla, bu Kanun
kapsamındaki uygulamalardan yararlanırlar. EPDK tarafından bu projelere üretim
lisansı verilir.
GEÇİCİ
MADDE 2. — Perakende satış lisansı sahibi kamu dağıtım şirketleri Bakanlık
ve EPDK'nın mevcut mevzuatı ve uygulamaları dışında,
bu Kanunun 6 ncı maddesi kapsamındaki alım
yükümlülüklerinden 1.1.2007 tarihine kadar muaftır. Ancak bu Kanunun yürürlük
tarihinden sonra kendilerine müracaat eden YEK belgeli üretim lisansı sahibi
tüzel kişilerle alım yükümlülüğü 1.1.2007 tarihinden geçerli olacak elektrik
satış anlaşmalarını yaparlar.
GEÇİCİ
MADDE 3. — Bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen
projeksiyon, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde
Bakanlık tarafından yayımlanır. Ancak bu projeksiyon, Kanunun yürürlük
tarihinden önce EPDK tarafından üretim lisansları verilmiş projeleri ve geçici
1 inci maddede tanımlanan mevcut sözleşmeli projelerden bu Kanun kapsamında
üretim lisansı alacak olan projeleri de kapsar.
GEÇİCİ
MADDE 4. — Mevcut sözleşmeleri çerçevesinde faaliyet gösteren ve DSİ
katılım payları tarife yoluyla TETAŞ tarafından ödenen işletmedeki
Yap-İşlet-Devret modeli hidroelektrik santrallerin sözleşmelerinde ABD Doları
cinsinden yer alan DSİ enerji katılım payları,
sözleşmede yer aldığı miktarda ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz kuru
üzerinden her işletme yılının sonunda DSİ'ye ödenir.
4628 sayılı Kanun kapsamında kurulmuş
veya kurulacak olan hidroelektrik santrallar için
belirlenecek ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ödenecek olan enerji hissesi
katılım payının hesabında esas alınacak ortak tesis bedeli, TEFE ile su
kullanım anlaşmasının yapıldığı tarihe getirilmiş olan ihaleye esas ilk keşif
bedelinin % 30’undan fazlasını geçemez. Proje ile
ilgili kamulaştırmalar için yapılmış ve yapılacak olan ödemelerin TEFE ile su
kullanım anlaşması tarihine getirilmiş bedelinin enerji hissesine düşen
miktarının tamamı şirket tarafından ödenir.
Yürürlük
MADDE
14. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
15. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
17 Mayıs 2005
DBT Danışmanlık – Bilgisayar Hizmetleri – Ticaret Web : dbt.com.tr.