TEHLİKELİ MADDELERİN SU VE ÇEVRESİNDE NEDEN
OLDUĞU KİRLİLİĞİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
(76/464/ AB)
(Yayımlandığı
Resmi Gazete : 26.11.2005 – 26005)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı; su ve çevresinde tehlikeli maddelerden
kaynaklanan kirliliğin tespiti, önlenmesi ve kademeli olarak azaltılmasıdır.
Kapsam
Madde
2 — Bu Yönetmelik; yüzeysel sularda, haliç sularında, bölgesel sularda
kirliliğe neden olan tehlikeli maddelerin belirlenmesi, kirlilik azaltma
programlarının oluşturulması, kirliliğin önlenmesi ve izlenmesi, suya deşarj
edilen tehlikeli maddelerin envanterinin yapılması, deşarj standartları ve
kalite kriterlerinin belirlenmesi ile ilgili teknik ve idari esasları kapsar.
Dayanak
Madde
3 — Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8 inci
maddesi ile 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 ve 9 uncu maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
AB: Avrupa Birliğini,
Alıcı ortam: Atıksuların
deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları
ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevreyi,
Az tehlikeli maddeler: Bu Yönetmeliğin
Ek-1 inde yer alan tehlikeli maddelere göre daha az tehlikeli olan ve bu
Yönetmeliğin Ek-2 sinde yer alan tehlikeli maddeleri,
Belirleme sınırı: Bir maddenin en
küçük miktarının verilen çalışma metoduna dayalı olarak bir örnekte nicel olarak
belirlenebilen ve sıfırdan ayırt edilebilen miktarı,
Çok tehlikeli maddeler: Esas olarak toksisiteleri, kalıcılıkları ve biyolojik birikme
özelliklerine dayalı olarak zararsız maddelere dönüşen maddeler hariç bu
Yönetmeliğin Ek–1 inde yer alan tehlikeli maddeleri,
Deşarj: Yüzeysel sulara, bölgesel sulara, iç kıyı sularına; dip tarama
artıklarının boşaltılması, bölgesel sularda gemilerden işletme gereği yapılan
deşarjlar ve çöp boşaltması hariç olmak üzere; bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek–2
sindeki maddelerden herhangi birisinin dâhil edilmesini,
Endüstriyel atıksu:
Endüstri kuruluşlarından, imalathanelerden, atölyelerden, tamirhanelerden,
küçük sanayi sitelerinden ve organize sanayi bölgelerinden kaynaklanan her
türlü işlem ve yıkama artığı suları, proses suları ile karıştırılmadan ayrı
olarak işlem görüp uzaklaştırılan kazan ve soğutma sularını,
Haliç: Bir nehir ağzındaki tatlı su
ile deniz kıyı suyu arasındaki geçiş bölgesini,
İlgili idare: a) Kanalizasyona
deşarjın söz konusu olduğu durumlarda; Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesinin
düzenlenmesi, verilen izinlerin ve deşarjların kontrol ve denetiminden, elde
edilen verilerin Bakanlığa rapor edilmesinden sorumlu ilgili idare olarak 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Kanunu kapsamında büyükşehir belediyelerini
ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde diğer
belediyeleri,
b) Alıcı ortama doğrudan deşarj söz
konusu ise, Tehlikeli Madde Deşarj İzin Belgesinin düzenlenmesi ve verilen
izinlerin kontrolü ile denetimi hususunda, mahalli çevre kurulunun uygun görüşü
doğrultusunda mahallin en büyük mülki amirliğini,
c) Bu Yönetmeliğin Ek–1 inde yer alan
tehlikeli maddelere ilişkin olarak özel programların oluşturulması ve
uygulanması ile kontrolünden sorumlu ilgili idare olarak Bakanlığı,
d) Kalite kriterlerine dayalı deşarj
izinlerinin verilmesi ve kontrolü ayrıca bu Yönetmeliğin EK–2 sinde yer alan
tehlikeli maddelerin neden olduğu kirliğin kademeli olarak azaltılması amacıyla
hazırlanacak olan kirlilik azaltma programlarının oluşturulması ve
uygulanmasında ilgili idare olarak Bakanlığı ve 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Tarım ve Köyişleri
Bakanlığını,
Kıtaiçi
yüzeysel sular: Ulusal sınırlar içerisinde yer alan bütün durgun ya da akan tatlı yer üstü sularını,
Kirlenme: Doğal veya insan
faaliyetleri sonucu, insan sağlığını tehlikeye atacak, yaşam kaynaklarına ve su
ekosistemlerine zarar verecek yasal su kullanımlarını kısıtlayacak şekilde
doğrudan ya da dolaylı olarak maddelerin veya
enerjinin su çevresine boşaltımı,
Limit değerler: Atıksu
deşarjında izin verilen maksimum kirletici miktarı ve/veya konsantrasyonu,
Sediman:
Akarsu içerisinde veya taşkın suda taşınan materyali,
Tehlikeli maddeler: Su çevresi için
önemli risk teşkil eden zehirlilik, kalıcılık ve biyolojik birikme özelliğinde
olan madde ve madde gruplarını,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Tehlikeli
maddelerden kaynaklanan su kirliliğinin azaltılması ile ilgili esaslar
Madde
5 — Tehlikeli maddelerin neden olduğu kirliliğe karşı suların korunması ve
kirliliğin kademeli olarak azaltılarak ortadan kaldırılmasında;
a) Tehlikeli maddelerin neden olduğu
su kirliliklerinin kontrolünde her bir tehlikeli maddenin kanalizasyona
deşarjında kanalizasyona bağlantı kalite kontrol izin belgesi, alıcı ortama
deşarjda bu Yönetmeliğin Ek–5 indeki tehlikeli madde deşarj izin belgesinin
düzenlenmesi,
b) Tehlikeli madde deşarj izin
belgesinde tehlikeli maddelerin bu Yönetmelikte verilen deşarj limit
değerlerini aşmaması,
c) Kirliliğin azaltılması, giderilmesi
ve kirliliğe engel olunabilmesi için temiz üretim teknolojilerine başvurulması,
d) Ulusal ve/veya bölgesel bazda bu
Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 sinde verilen tehlikeli maddeler için deşarj limit
değerleri ile su kalite kriterlerinin belirlenmesi için envanter çalışmasının
yapılması, izleme sisteminin oluşturulması ile deşarjı söz konusu olan
tehlikeli maddelerin envanterinin tutulması,
e) Bu Yönetmelik kapsamında belirlenen
esaslar çerçevesinde izinlerle verilecek olan deşarjlar dışında tehlikeli madde
deşarjının yasaklanması,
f) Bu Yönetmeliğin Ek-2 sinde verilen
tehlikeli maddelerin neden olduğu kirliliğin azaltılması ve ortadan
kaldırılması için ulusal ve/veya bölgesel bazda kirlilik azaltma programlarının
oluşturulması,
g) Bu Yönetmelikte yer alan hükümlerin
uygulanması ile birlikte; suda sediman ve biotalar ile diğer çevre bileşenlerinde (hava, toprak ve
benzeri) kirlilik oranının artmamasının sağlanması,
h) Bu Yönetmeliğin Ek–2 sinde yer alan
tehlikeli maddeler için; kalite kriterlerine dayalı deşarj standartlarının
belirlenmesi,
ı) İlgili idarece tehlikeli maddelerin
çevrede oluşturduğu veya oluşturacağı zehirlilik, kalıcılık ve biyolojik
birikme özellikleri, alıcı ortamın miktar, kalite ve biyolojik özellikleri dikkate
alınarak; bu Yönetmelikle belirlenen ve envanter çalışması neticesinde
belirlenecek olan limit değerlerden daha kısıtlayıcı değerlerin uygulanması,
j) Bu Yönetmelik hükümlerinin evsel atıksuya ve derin, tuzlu ve kullanılamaz katmana enjekte
deşarjlara uygulanmaması,
k) Kalite kriterlerine dayalı deşarj
izinlerinin verilebilmesi için izleme ağının oluşturulması,
l) Bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek–2 sinde
yer almayan ve ileride üretilecek ve/veya üretimde kullanılacak maddelerin
Bakanlık tarafından bu eklerden birine ilave edilebilmesi, esastır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Programların
Oluşturulması
Kirlilik
azaltma programlarının oluşturulması
Madde
6 — Bu Yönetmeliğin Ek-2 sinde yer alan tehlikeli maddelerin neden olduğu
kirliliğin azaltılması ve giderilmesi; doğal kaynakların etkin kullanımının
sağlanması amacıyla tehlikeli madde deşarjında bulunan kuruluşlar kirlilik
azaltma programlarını oluştururlar.
Kirlilik
azaltma programına ilişkin esaslar
Madde
7 — Bu madde kapsamında yer alan hükümler; bu Yönetmeliğin Ek–2 sinde
verilen tehlikeli maddelerin neden olduğu kirliliği azaltmak için oluşturulacak
programlara ilişkin usul ve esasları kapsar. Bu kapsamda:
a) Tehlikeli maddelerin deşarjının
azaltılması için hazırlanacak programların bu Yönetmeliğin EK–2 sinde verilen,
envanter ve izleme çalışmalarından sonra da ilave edilecek olan alıcı ortam
kalite kriterleri, deşarj limitleri ile uyumlu olmalıdır.
b) Kirlilik azaltma programı
Bakanlıkça gözden geçirilir ve gelişmelere açık olması sağlanır.
c) Program; kalite kriterleri ve/veya
deşarj standartları dikkate alınarak oluşturulur.
d) Kirlilik azaltma programları
kapsamında; deşarj limit değerleri belirlenirken uygulanabilir en iyi temiz
üretim teknolojileri göz önünde bulundurulur.
e) Programların uygulanması ile su,
hava ve toprakta kirlilik oranı artırılmamalıdır.
f) Kirlilik azaltma programları;
üretimde kullanılan tehlikeli maddelerin miktarı, listesi ve ağırlık oranı ile atıksuyun tehlikeli madde içeriği göz önünde bulundurularak
alınacak önlemler paketi ve kontrol mekanizması ile deşarj izin belgesinin
geçerlilik süresini içerir.
Özel
programların oluşturulması
Madde
8 — Bu Yönetmeliğin Ek-1 inde yer alan, limit değerleri verilen ya da başka mevzuatlarla limit değerleri belirlenmiş olan
tehlikeli maddeler ile diğer önemli kaynaklardan gelen kirliliğin azaltılması
için özel programlar uygulanır. Bu programlar; bu Yönetmeliğin Ek–1 inde yer
alan çok tehlikeli maddelerle daha az tehlikeli maddelerin yer değiştirmesini,
yeniden kazanılması için en uygun önlemleri ve teknikleri içerir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Deşarj
ile İlgili Usul ve Esaslar
Tehlikeli
maddelerin deşarj esasları
Madde
9 — Tehlikeli madde içeren atıksuların alıcı
ortama doğrudan deşarjı yasaktır. Tehlikeli maddelerin alıcı ortama deşarjına
ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir:
a) Tehlikeli madde içeren atıksuların bu Yönetmelik kapsamında yer alan alıcı ortama
veya kanalizasyona deşarjında; ilgili idareden izin alınması, alınan izinlerin
hazırlanacak olan kirlilik azaltma programları ile özel programlara uyum
sağlaması esastır.
b) Bu Yönetmelikle belirlenen limit
değerler aşılamaz.
c) Belirlenen limit değerlerin
uygulanması ile zaman içinde tehlikeli madde oranı sedimanlarda
ve/veya yumuşakçalarda ve/veya kabuklu deniz canlılarında, suda, havada, toprakta
ve diğer çevre bileşenlerinde kontrol edilerek kirliliğin artmaması sağlanır.
Bu konu ile ilgili olarak ilgili idare tarafından gerekli tedbir
alınır/aldırılır.
d) Asbest maddesinin, kağıt, çimento,
alçı ve benzeri malzemelerin üretiminde kullanılmasıyla ortaya çıkan atıksuyunda askıda toplam katı madde limit değeri 30
gr/m3’ü geçmez. Asbest maddesinin, kağıt veya tabaka
üretiminde kullanılması ile ortaya çıkan suyun geri kazanılması esastır.
Kanalizasyona
deşarj standartlarına ilişkin esaslar
Madde
10 — Kanalizasyona deşarj standartlarına ilişkin esaslar aşağıda
belirtilmiştir:
a) Bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek–2 sinde
yer alan tehlikeli maddelerin kanalizasyona deşarjında; 5216 ve 5393 sayılı
Kanunlar kapsamında belediyelerce Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi
düzenlenir. Düzenlenen izin belgesi ile sağlanacak olan deşarj standartlarının;
bu Yönetmelikte belirtilen standartlarla paralellik arz etmesi gerekir. Ancak;
bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek–2 sinde verilen değerlerin altında kısıtlamaya gidilmesi
durumunda Bakanlığın uygun görüşünün alınması gerekir.
b) İlgili idarece düzenlenen izin
belgelerinin detayları, izin verilen deşarjın kontrol sonuçları ile alıcı ortam
kalite kriterlerine ilişkin izleme sonuçları, tehlikeli maddeler konusunda ülkede
düzenli bir envanterin tutulması ve veri tabanının oluşturulması için her yıl
düzenli olarak Bakanlığa gönderilir.
c) Kanalizasyon sistemi çıkışında
deşarj edilen ve atıksu özellikleri bu Yönetmelikte
belirtilen deşarj limitleri ile alıcı ortam kalite kriterlerinin
sağlanamayacağı yerlerde kanalizasyona deşarj; alıcı ortama deşarj gibi kabul
edilir ve bu Yönetmelik hükümleri kapsamında gerekli olan standartların
sağlanması ilgili idarece gerçek ve tüzel kişilerden istenir.
Tehlikeli
maddeler için deşarj izin belgesinin düzenlenmesi
Madde
11 — Bu Yönetmelik esaslarına uymak şartı ile atıksularında
tehlikeli madde bulunduran sektörlerin tehlikeli maddeler için deşarj izin
belgesi alması gerekir.
a) Atıksularında;
bu Yönetmeliğin Ek–1 inde yer alan tehlikeli maddeleri içeren sektörlerin
sağlaması gereken deşarj standartları ile kalite kriterleri Tablo (1–14)
arasında verilmiştir. Ek–1 de yer alan tehlikeli maddelerin bu Yönetmelik
kapsamında alıcı ortama deşarjının söz konusu olması halinde gerçek ve tüzel
kişiler bu Yönetmelik hükümleri kapsamında ilgili idareden tehlikeli madde
deşarj izin belgesi almakla yükümlüdür.
b) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin Tablo (5–21)
arasında yer alan sektörlerden; atıksuyunda tehlikeli
madde bulunduran sektörler bu Yönetmelik hükümleri kapsamında tehlikeli madde
deşarj izin belgesi için ilgili idareye başvurmak zorundadır.
c) Alıcı ortama tehlikeli maddelerin
deşarjı için deşarj izin başvurusunda bulunan gerçek ve tüzel kişiler bu
Yönetmeliğin Ek–3 ünde bulunan tehlikeli madde deşarj izin başvuru formunu
doldurmakla yükümlüdür. Tehlikeli madde
deşarj izin başvuru formuna kirlilik azaltma programları eklenir. Alıcı ortama
tehlikeli madde deşarj izin başvurusunda, dosyasının eksiksiz olarak
hazırlanması ve alınan en az üç adet atık su numunesi analiz sonuçlarının
aritmetik ortalamasının bu Yönetmelikte belirtilen standartları sağlaması
durumunda müracaat tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde izin başvurusu
sonuçlandırılır.
d) Tehlikeli Madde Deşarj İzin
Belgesi, deşarj edilen atıksudaki tehlikeli madde
miktarına bakılmaksızın düzenlenir. Deşarj edilen atık suda tehlikeli madde
miktarı ardışık iki deşarj izninde bu Yönetmelikle belirtilen limit değerlerden
beş kez daha küçük oranlarda ise; tehlikeli madde deşarj izin belgesinde bu
tehlikeli maddenin belirtilmesine gerek olmadığına ilgili idarece karar
verilir.
e) Tehlikeli madde deşarj izin
belgesi, izin veren ilgili idare tarafından en az dört yılda bir yeniden gözden
geçirilir.
f) Tehlikeli maddelerin deşarjında
bulunan kişi-kurum veya kuruluşlar; deşarj izin başvurusu ile birlikte kendi
"kirlilik azaltma" programını da sunar. Bu programlar; ulusal
kirlilik azaltma programları ile uyumlu olmalıdır.
g) Tehlikeli madde deşarj izin
başvurusunda bulunan gerçek ve tüzel kişilerin bu Yönetmelik yükümlülüklerini
yerine getirmeyeceğini beyan etmesi ve/veya idare tarafından bunun tespit
edilmesi durumunda deşarj işlemleri durdurulur.
h) Bu Yönetmelik hükümleri kapsamında
verilen izin belgesindeki şartların sağlanmadığının tespiti halinde, ilgili
idare izin şartlarının yerine getirilmesi için otuz gün süre verir. Bu süre
sonunda izin şartlarının yerine getirilmediği taktirde faaliyeti durdurulur.
ı) Bir bölgedeki alıcı ortama birden
fazla kalite kriteri uygulandığında suların kalitesinin mutlaka bu kriterlerin
her birine uyacak ölçüde korunmasının sağlanması esastır.
j) Bu Yönetmelik ve Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliği ile deşarj limit değerleri belirlenmemiş olan ve bu
Yönetmeliğin Ek–2 sinde yer alan tehlikeli maddelerin deşarj izinleri alıcı
ortam kalite kriterlerine dayalı olarak ilgili idare/idarelerce yapılır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
İzleme
ve Denetim
Tehlikeli
maddelerin deşarj kontrolü-denetimi
Madde
12 — Tehlikeli maddelerin deşarj kontrolü ve denetiminde aşağıdaki işlemler
uygulanır:
a) Deşarj standartlarına uygunluk ve
alıcı ortam kalite kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığının kontrolü faaliyet
sahibi tarafından atıksuda ve alıcı ortamda
yaptırılacak ölçüm ve analizler, bu Yönetmelik ve 7/1/1991 tarihli ve 20106
sayılı Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metotlarına veya
uluslar arası geçerliliği olan standartlara göre akredite
olmuş ve/veya Bakanlık tarafından yeterlilik belgesi almış laboratuarlarda
yapılır. Ölçüm sonuçları Bakanlığa
iletilmek üzere faaliyet sahibi tarafından ilgili idareye her yıl düzenli
olarak bildirilir. Ölçüm masrafları kirleten tarafından karşılanır.
b) Deşarjın kontrolü için yirmidört saatlik kompozit numune
alınır. Bir ay içinde deşarj edilen tehlikeli madde miktarı, günlük toplam
tehlikeli maddenin deşarj miktarına göre hesaplanır.
c) Toplama sistemine ve/veya tanımlar
kapsamında alıcı ortama deşarj yapan gerçek ve tüzel kişiler deşarjın
kontrolünü bu Yönetmeliğin Ek-4 ünde yer alan form kapsamında her üç ayda bir
yapar veya yaptırır; kayıt altına alır ve beyan eder.
Cezai
hükümler
Madde
13 — Bu Yönetmelik hükümlerine uymayan ve yükümlülüklerini yerine
getirmeyenler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu ve diğer ilgili mevzuat
hükümleri uygulanır.
ALTINCI
BÖLÜM
Envanter
Oluşturma ve Raporlama
Tehlikeli
maddelerin envanterinin oluşturulması
Madde
14 — Tehlikeli madde envanterinin oluşturulması ile ilgili esaslar aşağıda
belirtilmiştir:
a) Üretimde kullanılan tehlikeli
kimyasal madde ve prosese giren tehlikeli ham materyallerin, proses boyunca
kullanımı, üretimi ve tüketim aşamaları belirlenir.
b) Tehlikeli madde envanteri alıcı
ortam ve deşarj edilen atıksu da olmak üzere
Bakanlıkça yapılır/yaptırılır.
c) Bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek-2 sinde
yer alan tehlikeli maddeler ile uğraşan kamu ve/veya özel kuruluşların
tehlikeli maddelerin özelliklerini ve miktarlarını içeren envanter bilgilerini
ilgili idareye beyan etmesi zorunludur. İlgili idare kullanılan hammadde ve
oluşan ürünle ilgili malzeme bilgi güvenlik formlarını ilgili kuruluştan alır.
d) Suda tehlikeli maddelerin
envanterinin oluşturulmasında, faaliyet sahibi tarafından belirli periyotlarda
yapılan ölçüm sonuçları ile ilgili idare tarafından yapılacak olan ölçüm
sonuçlarının uyumlu olması esastır.
e) Bakanlık; her bir tehlikeli madde
için ve tehlikeli madde deşarj edilen alıcı ortamın izlenmesi için ulusal
izleme ve veri tabanı oluşturur.
f) Tehlikeli maddelerin deşarjına
ilişkin ülke bazında envanter çalışması ile bu Yönetmeliğin Ek–2 sinde yer alan
bütün tehlikeli maddeler için kalite hedefleri oluşturulur.
g) Deşarj izin başvurusunda bulunan
gerçek ve tüzel kişiler proseste kullanılan tehlikeli madde miktarı ve kullanma
teknolojisi hakkında ilgili idareye bilgi verir.
Raporlama
Madde
15 — Bu Yönetmelik hükümleri kapsamında, aşağıda yer alan hususlarda
raporlama yapılır ve Bakanlığa gönderilir:
a) Bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek–2 sinde
yer alan her bir tehlikeli madde için verilen tehlikeli madde deşarj izin
belgesi ve özellikleri ile uygulama sonuçları, izin veren ilgili idare
tarafından Bakanlığa her yıl düzenli olarak rapor edilir.
b) Oluşturulan kirlilik azaltma ve
özel programların özellikleri, uygulanma sonuçlarına ilişkin bilgiler, izleme
ve kontrol sonuçları faaliyet sahibi tarafından izin veren idareye rapor
edilir. İlgili idare Bakanlığa her yıl düzenli olarak raporu gönderir.
c) Her bir tehlikeli maddeye ilişkin
olarak bu Yönetmeliğin Ek–1 ve Ek–2 sinde yer alan tehlikeli maddelere ilişkin
kalite kriterlerinin yüzeysel sularda, haliç kıyı ve bölgesel sularda, sediman ve biotalarda izlenmesi
ve kontrolü bu Yönetmelik hükümleri kapsamında yapılarak, sonuçları Bakanlığa
her yıl düzenli olarak rapor edilir.
Geçici
Madde 1 — Bu Yönetmelikte belirtilen tehlikeli maddeler ve bu maddelerin
deşarjına ilişkin envanter çalışmalarına, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden
sonra en geç bir yıl içerisinde başlanır ve üç yıl içerisinde tamamlanır.
Geçici
Madde 2 — Bu Yönetmelikte belirtilen tehlikeli maddeler için ulusal izleme
ağının oluşturulması bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra beş yıl
içerisinde gerçekleştirilir ve uygulanır.
Geçici
Madde 3 — Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde de yer alan kirlilik azaltma
programları ile 7 nci maddesinde yer alan özel
programların oluşturulması, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yedi
yıl içerisinde gerçekleştirilir.
Yürürlük
Madde
16 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
17 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
EK-1
ÇOK TEHLİKELİ MADDELER VE BUNLARA AİT ÖZEL
HÜKÜMLER
a) ÇOK TEHLİKELİ MADDELER LİSTESİ
1) Civa(Hg), (CAS
7439-97-6)
2) Kadmiyum (Cd), (CAS 7440-43-9)
3 Hekzoklorosiklohekzan (HCH), (CAS 58-89-9)
4) Carbontetraklorür (CCI4), (CAS 56-23-5)
5)
DDT (CAS 50-29-3)
6) Pentaklorofenol (PCP), (CAS 87-86-5)
7) Aldrin (CAS 309-00-2),
7–1)
Dieldrin (CAS 60-57-1),
7–2)
Endrin (CAS 72-20-8),
7–3)
İsodrin (CAS 465-73-6)
8) Hekzaklorbenzen (HCB), (CAS
118-74-1)
9) Hekzaklorbutadin HCBD), (CAS 87-68-3)
10)
Triklormethan (cloroform), (CAS 67-66-3)
11)
1,2 Dikloretan (EDC), (CAS 107-06-2)
12)
Trikloretilen (TRI), (CAS 79-01-6)
13)
Perkloretilen (PER), ( CAS 127-18-4)
14)
Triklorbenzen (TCB), (CAS
120-82-1)
(CAS 87-61-1)
(CAS 180-7-3)
CAS: Kimyasal Kayıt Numarası
b) HER BİR TEHLİKELİ MADDE İÇİN ÖZEL
HÜKÜMLER
1) CİVA İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER
Civa:
Şu anlama gelir:
-Kimyasal element olarak civa,
-Bileşiklerinin herhangi birisinde yer alan
civa;
Tablo-1 Civa ya İlişkin Sektörel Bazda Deşarj Limitleri ve Kalite Kriterleri
|
Tehlikeli
Madde Adı |
Sektörler |
Deşarj
Limitleri (Aylık
Ortalama Limit Değerler) |
Kalite Kriterleri -İç
Yüzeysel sular -Haliç
Suları -Haliç
Suları Dışındaki İç Kıyı Suları -Bölgesel
Sular |
|
|
|
||||
|
CİVA
(Hg) |
1-Klor alkali Elektroliz Endüstrisi (Tuzlu suyun geri
dönüşümü ve kullanımı) 2-Klorin Üretim Hattından Deşarj(Tuzlu suyun giderilmesi) 3-Tesisten
Toplam Deşarj (Endüstriyel tesis alanından boşaltılan civa
içeren bütün sularda mevcut toplam civa miktarına
uygulanacaktır.) 4-Kimyasal
Endüstrisi (civa katalizör olarak kullanılır) a)vinly klorid üretimi b)diğer
işlemlerde 5-Vinly klorüd üretiminde
kullanılan civa katalizörü imalatı 6-Organik
ve inorganik civa bileşiklerinin imalatı (Vinly klorüd üretiminde kullanılan
civa katalizörü imalatı bulunulan ürünler hariç) 7-Civa içeren temel batari
imalatı 8-Demirsiz
metal endüstrisi a)Civa proses tesisleri b)Demirsiz
metallerin ayrıştırılması ve rafine edilmesi 9-Civa içeren toksik atıkların
arıtılması tesisleri 10-Diğer
kaynaklardan deşarj |
0.05mg/L 0,5
mg/L 0,05mg/L 0,05
mg/L 0,05
mg/L 0,05
mg/L 0,05
mg/L 0,05
mg/L 0,05
mg/L 0,05
mg/L 0,01g/L(toplama sistemine) |
1g/ton 5
g/ton 0.1
g/ton 5
g/kg 0.7
g/kg 0.05
g/kg 0.03
g/kg |
a)Deşarjdan
etkilenen yüzeysel sularda toplam civa
konsantrasyonu bir yıl içinde elde edilen sonuçların aritmetik ortalaması
olarak 1 µg/L yi aşmamalıdır. b)Deşarjdan
etkilenen haliç sularında toplam civa
konsantrasyonu bir yıl içinde elde edilen sonuçların aritmetik ortalaması
olarak 0,5 µg/L yi geçmemelidir. c)Deşarjdan
etkilenen haliç suları dışında ki bölgesel deniz suları ve iç kıyı sularında
toplam civa konsantrasyonu bir yıl içinde elde
edilen sonuçların aritmetik ortalaması olarak 0.3 µg/L aşmamalıdır. d)Suyun
kalitesi civa miktarına ilişkin olarak bu gibi
sulara uygulanabilen diğer standartlara da uymak için yeterli olmalıdır. e)Örnek
olarak seçilen balığın yaş etinde civa
konsantrasyonu 0.3 mg/kg geçmemelidir.
(Civa kirliliğinin göstergesi olarak seçilen
balıkta) f)
Çökeltilerde ya da kabuklu deniz ürünlerinde civa konsantrasyonu zaman içinde artmamalıdır. g) Birkaç kalite
kriterlerinin suya uygulandığı
yerlerde suyun kalitesi bu kriterlerin her birine uyacak ölçüde yeterli
olmalıdır. |
|
|
|
|
|
|
1.1) Deşarj limitlerine ait açıklama
a)
Prosesten
geçirilen, üretilen her birim üründe tehlikeli maddelerin ağırlığı dikkate
alınır. Çünkü akıştaki kirletenlerin konsantrasyonu farklı tesis ve proses için
kullanılan su miktarına bağlıdır.
b)
Günlük ortalama
sınır değerler, yukarıdaki tabloda 1 inci ve 2 nci
noktalarda verilen aylık ortalama sınır değerlerinin dört katıdır.
c)
Deşarjların
kontrolünde oluşturulacak izleme prosedüründe her bir gün için 24 saatlik dönem
üzerinden deşarjı temsil edecek bir örnek alınır ve örnekteki civa konsantrasyonu ölçülür. Ayrıca dönem boyunca toplam
debinin de ölçülmesi gerekmektedir.
d)
Bir aylık süre
boyunca deşarj edilen civa miktarı o ay boyunca her
gün için deşarj edilen civa miktarının toplanması ile hesaplanmalıdır. Bu toplamın
daha sonra kurulu klor üretim kapasitesine bölünmesi gerekir. Ancak; yıllık
1.2) Civa için
alıcı ortam kalite kriterleri
a)
Deşarjdan
etkilenen iç yüzeysel sularda toplam civa
konsantrasyonu bir yıl içinde elde edilen sonuçların aritmetik ortalaması
olarak 1 µg/L yi aşmaması,
b)
Deşarjdan
etkilenen haliç sularında toplam civa konsantrasyonu
bir yıl içinde elde edilen sonuçların aritmetik ortalaması olarak 0.5 µg/L yi
aşmaması,
c)
Deşarjdan
etkilenen haliç suları dışındaki deniz suları ve iç kıyı sularında toplam civa konsantrasyonunun bir yıl içinde elde edilen
sonuçların aritmetik ortalaması olarak 0.3 µg/L yi aşmaması,
d)
Suyun kalitesi, civa miktarına ilişkin olarak bu gibi sulara uygulanabilen
diğer standartlara da uymak için yeterli olması,
e)
Örnek olarak
seçilen balığın yaş etinde civa konsantrasyonunun 0.3
mg/kg geçmemesi, (Civa kirliliğinin göstergesi olarak seçilen balıkta)
f)
Çökeltilerde ya da kabuklu deniz ürünlerinde civa
konsantrasyonunun zaman içinde artmaması,
a)
Birkaç kalite
kriterinin suya uygulandığı yerlerde suyun kalitesinin bu kriterlerin her
birine uyacak ölçüde yeterli olması,
esastır.
1.3) Civa için
ölçüm metodları
1) Sularda balık etinde, çökeltilerde ve kabuklu deniz
ürünlerinde civa içeriğini belirlemek için
kullanılacak referans ölçüm metodu; civanın ön oksitlenmesini ve civa iyonlarının Hg (II) peş peşe
azalmasını dikkate alacak şekilde örneğin uygun bir ön arıtmaya tabi tutulduktan
sonra alevsiz atomik absorpsiyon spektrofotometridir.
Aşağıdaki konsantrasyonlarda tespit edilen limit değerleri civa konsantrasyonunun ±%30 doğrulukta ve ± %30
hassasiyetle ölçülebilmesini sağlayacak şekilde olmalıdır;
- Deşarjlarda, izinde belirtilen
izin verilen maksimum cıva konsantrasyonunun onda biri,
-
Yerüstü sularında, kalite kriterinde
belirtilen cıva konsantrasyonunun onda biri,
- Balık eti ve kabuklu deniz ürününde, kalite
objektifinde belirtilen cıva konsantrasyonunun onda biri,
- Çökeltilerde örneğin içindeki cıva konsantrasyonunun
onda biri ya da kuru ağırlıkta 0,05 mg/kg,
hangisi daha büyükse.
2)Akış ölçümleri ±%20 doğrulukla ölçülmelidir.
2) KADMİYUM İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER
Tablo-2- Kadmiyuma İlişkin Sektörel Bazda Deşarj Limitleri ve Kalite Kriterleri
|
Tehlikeli Madde Adı |
Sektörler |
Deşarj
Limitleri (Aylık
Ortalama Limit Değerler) |
Kalite Kriterleri -İç
Yüzeysel sular -Haliç
Suları -Haliç
Suları Dışındaki İç Kıyı Suları -Bölgesel
Sular |
|
|
|
||||
|
KADMİYUM |
1-Çinko
madenciliği, çinkonun rafine edilmesi, kadmiyum metali ve demirsiz metal
endüstrisi 2-Kadmiyum
bileşiklerinin imalatı 3-Boya
Maddesi Üretimi 4-
Stabilizatör İmali 5-Birincil ve İkincil akümülatör İmali 6-Elektrolitik Kaplama 7-Fosforik Asit ve/veya Fosfatlı Kayadan Gübre İmali |
0.2
mg/L | ||