AMBALAJ VE AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
(Yayımlandığı Resmi Gazete : 30.07.2004 – 25538)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve
Genel İlkeler
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı;
a) Çevresel açıdan belirli kriter, temel koşul ve özelliklere
sahip ambalajların üretimi,
b) Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan
ve dolaylı bir şekilde alıcı ortama verilmesinin önlenmesi,
c) Öncelikle ambalaj atıklarının oluşumunun önlenmesi,
önlenemeyen ambalaj atıklarının tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım
yolu ile bertaraf edilecek miktarının azaltılması,
d) Ambalaj atıklarının yönetiminde gerekli teknik ve idari
standartların oluşturulması ve bununla ilgili prensip, politika ve programlar
ile hukuki, idari ve teknik esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, kullanılan malzemeye
(plastik, metal, cam, kağıt-karton, kompozit ve
benzeri) ve kaynağına (evsel, endüstriyel, ticari, işyeri) bakılmaksızın ülke
içinde piyasaya sürülen bütün ambalajları ve ambalaj atıklarını kapsar.
Hukuki
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik 2872 sayılı Çevre Kanununun 1,
3, 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 4856 sayılı Çevre ve
Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 1, 2 ve 9 uncu
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
Ambalaj: Her türlü ürünün, tüketiciye veya kullanıcıya
ulaştırılması aşamasında, taşınması, korunması, saklanması ve satışa sunumu için
kullanılan herhangi bir malzemeden yapılmış tüm ürünleri,
Satış Ambalajı (Birincil Ambalaj): Herhangi bir ürünü
tüketiciye veya nihai kullanıcıya ulaştırmak amacıyla satış noktasında sunulan,
bir satış birimi olarak tanımlanan ve ürünle birlikte satın alınan ambalajı,
Dış Ambalaj (İkincil Ambalaj): Birden fazla sayıda satış
ambalajını bir arada tutacak şekilde tasarlanmış, üründen ayrıldığında ürünün
herhangi bir özelliğinin değişmesine neden olmayan ambalajı,
Nakliye Ambalajı (Üçüncül Ambalaj): Satış veya dış ambalajın
taşıma ve depolama işlemleri sırasında zarar görmesini önlemek; ürünün
üreticiden satıcıya nakliyesi sırasında taşımayı kolaylaştırmak ve depolama
işlemlerini sağlamak amacıyla kullanılan ambalajı (karayolu, demiryolu, deniz
yolu ve hava yolunda kullanılan konteynırları kapsamaz),
Kompozit: Farklı malzemelerden
yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün olmayan ambalajı,
Ambalaj Atığı: Piyasaya sürülen ürünlerin tüketimi sonucu
oluşan satış, dış ve nakliye ambalajlarının bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda
toplanması, tekrar kullanılması, geri dönüştürülmesi, geri kazanılması gereken
ekonomik değere sahip atıklarını,
Ambalaj Atıkları Yönetimi: Ambalaj atıklarının belirli bir
sistem içinde kaynağında ayrı toplanması, taşınması, tekrar kullanımı, geri
dönüşümü, geri kazanılması, bertarafı ve benzeri
işlemlerin tümünü,
Ambalaj Atıkları Yönetimi Planı: Ambalaj atıkları yönetimi
kapsamındaki faaliyetlerin çevre ile uyumlu şekilde gerçekleştirilmesine
yönelik olarak yapılacak çalışmalar ile bu çalışmaların kimler tarafından nasıl
ve ne zaman yapılacağını gösteren detaylı eylem planını,
Önleme: Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi,
pazarlanması, dağıtımı, kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf
edilmesine kadar, çevreye verdiği zararın, temiz ürün ve teknolojiler
kullanılarak, nitelik ve nicelik olarak azaltılmasını,
Tekrar Kullanım: Ambalajın kendi yaşam döngüsü içinde tekrar
kullanımının imkansız olacağı zamana kadar, toplama ve temizleme dışında hiçbir
işleme tabi tutulmadan yeniden doldurulması veya aynı şekli ile aynı amaç için
kullanım ömrünü tamamlayıncaya kadar kullanılmasını,
Geri Dönüşüm: Ambalaj atıklarının bir üretim süreci
içerisinde orijinal amacı veya başka bir amaç için yeniden işlenmesini (organik
geri dönüşüm dahil ancak enerji geri kazanımı hariç olmak üzere),
Geri Kazanım: Tekrar kullanım ve geri dönüşümü kapsayan,
ambalaj atıklarının, fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemlerle bazı
işlemlerden geçirilmek suretiyle geri dönüştürülmesini, yakılarak enerji elde
edilmesini ve tekrar kullanılmasını,
Maddesel Geri Kazanım: Ambalaj atıklarının herhangi bir
kimyasal ve biyolojik işleme tabi tutulmadan sadece fiziksel işlemlerden
geçirilmek suretiyle (hammadde olarak) ekonomiye tekrar kazandırılmasını,
Enerji Geri Kazanımı: Yanabilir özellikte olan ambalaj
atıklarının, ısı geri kazanımı amacıyla tek başına veya diğer atıklarla
birlikte doğrudan yakılarak enerji üretiminde kullanılmasını,
Organik Geri Dönüşüm: Ambalaj atıklarının biyolojik olarak
parçalanabilen kısımlarının kontrollü bir şekilde mikroorganizmalar
aracılığıyla kompost veya metan gazı elde edilecek
şekilde oksijenli veya oksijensiz ortamda ayrıştırılmasını,
Geri Kazanım Tesisi: Toplama-ayırma,
geri dönüşüm, geri kazanım, kompost, yakma tesisi
gibi ambalaj atıklarının çevreye verdikleri zararı azaltmak veya bu atıklardan
yararlanmak amacı ile kurulan tesisleri,
Toplama ve Ayırma: Ambalaj
atıklarının toplanması ve cinslerine göre sınıflandırılarak ayrılmasını,
Toplama ve Ayırma Tesisi: Ambalaj
atıklarının toplandığı ve cinslerine göre sınıflandırılarak ayrıldığı tesisi,
Geri Dönüşüm Tesisi: Ambalaj atıklarının geri dönüşümünü
sağlamak amacıyla kurulan tesisi,
Ön Lisans: Ambalaj atıklarını toplayıp ayırmak
veya geri dönüştürmek amacıyla faaliyet göstermek isteyen gerçek ve tüzel
kişiler tarafından kurulacak tesislerin projelerinin çevre ve insan sağlığına
uygunluğunu gösteren belgeyi,
Geçici Çalışma İzni: Ön lisans verilen tesislerin işletme
aşamasında Yönetmelik esaslarına uygun çalıştığını belgelemek amacıyla
Bakanlığın denetimi altında faaliyet göstereceği süreyi belirten belgeyi,
Lisans: Geçici çalışma izni verilen toplama-ayırma ve geri dönüşüm tesislerinin, konu ile ilgili
yeterli uzman ve teknik imkanlara sahip olduğunu, çevre ve insan sağlığı
açısından her türlü önlemleri aldığını gösteren belgeyi,
Bertaraf: Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması,
tekrar kullanımı, geri dönüşümü, geri kazanımı ve zararsız hale getirilmesi
işlemlerini,
Ekonomik İşletmeler: Ambalaj üreticilerini ve piyasaya
sürenleri,
Hedef: Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajların ağırlık olarak
geri kazanılması gereken miktarının, piyasaya sunulan miktarına oranını,
Ambalaj Üreticisi: Ambalaj malzemesi ve ambalajın kendisini
üretenler ile ambalajın doğrudan üretildiği ürünü piyasaya sürenlere tedarik
edenleri veya bu ürünleri ithal edenleri,
Piyasaya Süren: Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajlara dolum
yapmak ve/veya bu ambalajlarla paketlemek suretiyle piyasaya arz etmek üzere
ürün üreten, iyileştiren, adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini
koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi;
üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen
temsilciyi ve /veya ithalatçıyı,
Piyasaya Arz: Ambalajlanmış ürünün, tedarik veya kullanım
amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan
faaliyeti,
Yetkilendirilmiş Kuruluş: Bu Yönetmelikte belirtilen geri
kazanım hedeflerini ekonomik işletmeler adına yerine getirmek üzere Bakanlık
tarafından yetki verilen ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliğe haiz kuruluşları,
Satış Noktası: Toptan ve/veya perakende olarak ambalajlı
ürünlerin satışını yapan ikiyüz metrekareden büyük
kapalı alana sahip mağaza, market, süpermarket, hipermarket ve benzeri satış yerlerini,
Geri Kazanılabilir Ambalaj Sembolü: Birbirini takip eden üç
adet dairesel ok işaretinden oluşan sembolü (Ek-3),
Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu: Ambalaj üreticilerinin
Bakanlığa yapacakları bildirimlerde kullanacakları formu (Ek-4),
Piyasaya Süren Müracaat Formu: Piyasaya sürenlerin Bakanlığa
yapacakları bildirimlerde kullanacakları formu (Ek-5),
Ambalaj Komisyonu: Ambalaj atıklarının geri kazanılması ile
ilgili uygulamaları değerlendirmek üzere Bakanlığın başkanlığında ilgili
taraflardan oluşan komisyonu,
ifade eder.
Genel
İlkeler
Madde 5 — Ambalaj atıklarının yönetimine ait ilkeler:
a) Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi, pazarlanması,
dağıtımı, kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf edilmesine kadar;
çevreye verdiği zararın, temiz ürün ve teknolojiler kullanılarak, nitelik ve
nicelik olarak azaltılması esastır.
b) Ambalaj üreticileri; ambalaj malzemesini tekrar kullanıma,
geri dönüşüme ve geri kazanıma uygun şekilde üretmek, bu üretimi 14 üncü
maddede belirtilen ağır metal muhtevaları ile ilgili sınır değerlere ve Ek-1’de
verilen temel koşullara uygun şekilde yapmakla yükümlüdürler.
c) Ambalajların üretim aşamasında üreticiler; dolumu veya
paketlenmesi aşamasında piyasaya sürenler tarafından işaretlenmesi zorunludur.
d) Tek yönlü ambalaj kullanımının ve bunların atıklarının
kontrol altına alınabilmesi amacıyla, öncelikle tekrar kullanıma uygun
ambalajlar tercih edilir.
e) Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan
veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi ve düzenli depolama sahalarında depolanarak
bertarafı yasaktır.
f) Ambalaj atıklarının yönetiminden sorumlu kişi veya kişiler
ile kurum ve kuruluşlar, bu atıkların çevre ve insan sağlığına zararlı
olabilecek etkilerinin azaltılması için gerekli tedbirleri almakla
yükümlüdürler.
g) Ambalaj atıklarının kaynağında en aza indirilmesi,
üretimin kaçınılmaz olduğu durumlarda ise öncelikle tekrar kullanılması, geri
dönüştürülmesi ve geri kazanılması esastır.
h) Tüketiciler; ambalaj atıklarını kaynağında diğer
atıklardan ayrı olarak biriktirmek ve toplama sistemine uygun olarak hazır
etmekle yükümlüdürler.
ı) Sağlıklı bir geri kazanım sisteminin oluşturulması için
ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması esastır.
j) Ürünlerini ambalajlayarak piyasaya sürenler; bu ürünlerin
kullanımı sonucu ortaya çıkan ambalaj atıklarının geri dönüşümünü ve geri
kazanımını sağlamak ve bu amaçla yapılacak maliyetleri karşılamakla
yükümlüdürler.
k) Ambalaj atıklarının neden olduğu çevresel kirlenme ve
bozulmadan dolayı ekonomik işletmeler sorumludurlar.
l) Ambalaj atıklarının yönetiminden kaynaklanan her türlü
çevresel zararın giderilmesi amacıyla yapılan harcamalar; bu atıkların
yönetiminden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev, Yetki ve Yükümlülükler
Bakanlığın
Görev ve Yetkileri
Madde 6 — Bakanlık;
a) Ambalaj atıklarının toplanması, tekrar kullanımı, geri
dönüşümü, geri kazanımı ve bertarafına ilişkin
program ve politikaları saptamak, bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik
işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, idari tedbirler almak, gerekirse tebliğler
yayımlamak ve gerekli denetimleri yapmak,
b) Ambalaj atıklarının genel ve malzeme bazında geri dönüşüm
ve/veya geri kazanım hedeflerini belirlemek,
c) Bu Yönetmelik ile yükümlülük verilen ekonomik işletmeler
adına toplama, tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım çalışmalarını
yapacak olan kurum ve kuruluşların yetkilendirme esaslarını belirlemek, bu
amaçla yapılacak başvuruları değerlendirmek ve uygun bulunması durumunda yetki
vermek, yetki verilen kuruluşları denetlemek, bu Yönetmeliğe ve yetkilendirme
esaslarına aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlamak ve
gerekirse yetkiyi iptal etmek,
d) Geri kazanım tesislerine ön lisans, geçici çalışma izni ve
lisans vermek, lisansı yenilemek, faaliyetlerini denetlemek, ilgili
yönetmeliklere aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlamak ve
gerekirse, geçici çalışma iznini ve lisansı iptal etmek,
e) Piyasaya sürülen ambalajların üzerine yazılmak üzere kod
numarası vermek,
f) Gerektiğinde Ambalaj Komisyonunu toplamak, Komisyona
başkanlık yapmak ve sekreterya işlerini yürütmek,
g) Bu Yönetmelik kapsamındaki işletmelerin Bakanlığa sunmakla
yükümlü olduğu belgeleri incelemek,
h) Geri kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,
yükümlüdür.
Mülki
Amirlerce Alınacak Tedbirler
Madde 7 — Mahallin en büyük mülki amiri;
a) Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının kaynağında
ayrı toplanması için belediyeler, ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş
kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamakla,
b) İl sınırları içinde faaliyette bulunan ekonomik işletmeler
ile geri kazanım tesislerini tespit ederek Bakanlığa bildirmekle,
c) Geçici çalışma izni veya lisans verilen geri kazanım
tesislerinin faaliyetlerini izlemek, ilgili mevzuata aykırılık halinde gerekli
yaptırımın uygulanmasını sağlamakla,
d) Kurulacak geri kazanım tesisleri ile ilgili başvuruları
Bakanlığa göndermekle,
e) Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlarla
birlikte geri kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,
ilgili hususlarda gerekli tedbirleri alır.
Mahalli
İdarelerce Alınacak Tedbirler
Madde 8 — Mahalli idarelerce alınacak tedbirler
aşağıda belirtilmiştir.
a) İl özel idareleri;
1) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında oluşan ambalaj atıklarının
kaynağında ayrı toplanması için ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş
kuruluşlar tarafından hazırlanacak ambalaj atıkları yönetim planını onaylar.
2) Bakanlıktan geçici çalışma izni veya lisans almış geri
kazanım tesisleri ile ilgili hususlarda gerekli tedbirleri alır.
b) Belediyeler;
1) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için
ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte, ambalaj
atıkları yönetim planını hazırlamak ve/veya hazırlatmak ve bu amaçla
oluşturulacak planların onaylanmasını,
2) Ambalaj atıklarını ekonomik işletmeler veya
yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte kaynağında ayrı toplatılması veya
toplattırılmasını,
3) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda
ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yapılacak
çalışmaların desteklenmesini,
4) Kaynağında ayrı toplanan ambalaj atıklarının ayrılmasını
sağlayacak tesislerin kurulması, kurdurulması veya bu amaçla kurulmuş
tesislerden yararlanılmasını,
5) Ambalaj atıklarının evsel atık toplama araçlarına
alınmamasına yönelik tedbirlerin alınmasını,
6) Ambalaj atıklarını düzenli depolama sahalarına kabul
edilmemesi için gerekli önlemlerin alınmasını,
7) Ayrı toplama çalışmaları ile ilgili bilgilerin her yıl
Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderilmesini,
8) Bakanlıktan geçici çalışma izni veya lisans almış geri
kazanım tesisleri ile ilgili gerekli tedbirlerin alınmasını,
sağlar.
Ambalaj
Üreticilerinin Yükümlülükleri
Madde 9 — Ambalaj üreticileri;
a) Ambalajın tasarım aşamasından başlayarak, kullanım ve
kullanım sonrasında en az atık üretecek ve çevreye en az zarar verecek şekilde
ambalaj üretmekle,
b) Ambalaj malzemesini tekrar kullanıma, geri dönüşüme
ve/veya geri kazanıma uygun olacak şekilde tasarlamak, üretmek ve piyasaya
sunmakla,
c) Ambalajın üretimi sırasında, 14 üncü maddede belirtilen
değerler ile temel koşulları (Ek-1) sağlamakla,
d) Ambalajların üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü
(Ek-3) ile ambalajın cinsine ait numara ve kısaltmayı (Ek-2) bulundurmakla,
e) Ürettikleri ambalajları piyasaya sürenler adına, bu
Yönetmelikteki hedefler doğrultusunda toplamak, geri dönüştürmek ve geri
kazanmak; buna yönelik tedbirleri almak, toplama ve geri kazanım sistemini
kurmak veya kurdurmak, bu amaçla yapılacak harcamaları karşılamak ve bu
işlemleri belgelemekle,
f) Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ambalajlar hakkında
Ambalaj Üreticisi Müracaat Formunu (Ek-4) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna
kadar Bakanlığa göndermekle,
yükümlüdürler.
Piyasaya
Sürenlerin Yükümlülükleri
Madde 10 — Piyasaya sürenler;
a) Ürünlerinin ambalajlanması sırasında, ürünün kullanımı
sonrası en az atık üretecek ve geri dönüşümü ve geri kazanımı en kolay ve en
ekonomik olacak ambalajları kullanmakla,
b) Ürünlerin ambalajlanması sırasında tekrar kullanıma uygun
ambalajları tercih etmekle,
c) Piyasaya sürdükleri ürünlerin ambalaj atıklarını, bu
Yönetmelikteki hedefler doğrultusunda geri toplamak, tekrar kullanmak, geri
dönüştürmek ve geri kazanmak; buna yönelik tedbirleri almak, toplama ve geri
kazanım sistemini kurmak veya kurdurmak, bu işlemleri belgelemek ve bu
faaliyetleri içeren ambalaj atıkları yönetim planını Bakanlığa sunmakla,
d) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda
belediyeler ile işbirliği yapmak ve koordinasyonlu çalışmakla,
e) Ambalaj atıklarının toplanması, geri dönüştürülmesi, geri
kazanılması ve bertarafı ile ilgili harcamaları
karşılamakla,
f) Piyasaya sürülen ambalajların etiketlerinin üzerinde, geri
kazanılabilir ambalaj sembolü ile Bakanlıkça verilen kod numarasını veya dahil
oldukları yetkilendirilmiş kuruluşa ait sembolü bulundurmakla,
g) Bakanlığın belirlediği hedeflere ulaşmak amacıyla, geçici
çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile çalışmakla,
h) Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünler hakkında Piyasaya
Süren Müracaat Formunu (Ek-5) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna kadar
Bakanlığa göndermekle,
yükümlüdürler.
Satış
Noktalarının Yükümlülükleri
Madde 11 — Satış noktaları;
a) Ambalaj atıklarının geri kazanılmasını sağlamak için
atıkların son tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini
sağlamak üzere toplama noktaları oluşturmakla,
b) Ambalaj atıklarının toplanması ve toplanan malzemelerin
geri kazanımını sağlamak üzere ilgili belediyeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar,
geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile çalışmakla,
c) Üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü ile Bakanlığın
verdiği kod numarası veya dahil oldukları yetkilendirilmiş kuruluşa ait sembolü
taşımayan ambalajlı ürünleri satmamakla,
yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ambalajın Üretimine İlişkin Hükümler
Önleme
Madde 12 — Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi,
pazarlanması, dağıtımı, kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf
edilmesine kadar; çevreye verdiği zararın, temiz ürün ve teknolojiler
kullanılarak, nitelik ve nicelik olarak azaltılması esastır. Bu amaçla gerek
üretilecek ambalajların yapısındaki ağır metal muhtevaları, gerekse de
ambalajın birim ağırlığı, ambalajın fonksiyonunu bozmayacak, gerekli sağlık,
temizlik ve güvenlik düzeyini olumsuz etkilemeyecek şekilde en aza
indirilecektir.
Temel
Koşullar
Madde 13 — Ambalaj üreticileri ambalajları, tekrar
kullanılabilecek, geri dönüştürülebilecek, geri kazanılabilecek ve bu işlemleri
kapsayan yönetim ve bertaraf aşamalarında çevreye en az zarar verecek şekilde
tasarlamak ve üretmekle yükümlüdürler.
Alternatifi olmayan ambalajlar dışında, geri dönüşümü ve geri
kazanılması teknik olarak mümkün olmayan ambalajların üretilmesi, piyasaya
sürülmesi ve ithali yasaktır.
Yurt içinde üretilecek ve kullanılacak ambalajlar ile ithal
edilecek ambalajların Ek-1’de belirtilen temel koşullara uymaları zorunludur.
Ağır
Metal Konsantrasyonları
Madde 14 — Ambalaj hammaddesi üreticileri, yardımcı madde
üreticileri ile cam dışındaki ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajlarda
veya ambalaj türevlerinde bulunabilecek kurşun, civa,
kadmiyum, artı altı değerlikli krom miktarı yoğunluklarının toplamı,
Yönetmeliğin yayımını takip eden iki yıl içinde ağırlık olarak ikiyüzelli ppm, üç yıl içinde de
yüz ppm’i aşmayacak şekilde gerekli tedbirleri
alacaklardır.
Cam ambalaj üretiminde ise, her bir cam fırını için ayrı ayrı bakılmak kaydı ile, temsili örneklerde ardışık oniki ay süre içinde yapılan toplam ağır metal
analizlerinin aylık ortalamaları ikiyüz ppm sınırını aşamaz.
Bu zorunluluk, yüksek kurşunlu veya kurşunlu kristal camdan
yapılmış ürünler için geçerli değildir.
Ambalajların
Üretim Aşamasında İşaretlenmesi
Madde 15 — Ambalaj atıklarının geri toplanması, tekrar
kullanılması, geri kazanımının kolaylaştırılması ve tüketicinin
bilgilendirilmesi amacıyla ambalajların üretimleri sırasında işaretlenmesi
zorunludur.
Ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajların üzerinde, geri
kazanılabilir ambalaj sembolü (Ek-3) ile ambalajın cinsini belirten kısaltma ve
malzeme cinsine ait numarayı bulundurmak zorundadır. Sembolün merkezine
ambalajın üretildiği malzemenin cinsini temsil eden numara, altına da büyük
harfler ile malzeme cinsini temsil eden kısaltma yazılır.
Kullanılacak olan numaralama sistemi, plastikler için birden ondokuza; kağıt ve karton için yirmiden otuzdokuza;
metaller için kırktan kırkdokuza; ahşap için elliden ellidokuza; tekstiller için altmıştan altmışdokuza;
cam için yetmişden yetmişdokuza;
kompozitler için ise seksenden doksandokuza
kadar verilen numara ve kısaltmalardan oluşur (Ek-2).
İşaretleme, ambalajın üzerinde; kolayca görülebilir,
okunabilir, ambalaj açıldığı takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olacak,
işaretlemenin teknik nedenlerden dolayı ambalajın üzerinde yapılamaması
durumunda piyasaya süren tarafından etiket üzerinde yapılacaktır.
Ambalaj
Üreticilerinin Bildirim Zorunluluğu
Madde 16 — Ambalaj üreticileri, Ambalaj Üreticisi
Müracaat Formunu (Ek-4) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa
bildirimde bulunmakla yükümlüdürler. Ambalaj üreticileri bu formda bir önceki
yıl üretilen ambalajların cinsi, üretim ve satış miktarları ile satış yapılan
firmalara ait bilgileri belirtirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ambalaj Atıklarının Geri Dönüşümü ve Geri
Kazanımı
Geri
Dönüşüm ve Geri Kazanım Sorumluluğu
Madde 17 — Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajlara
dolum yapmak veya bu ambalajlarla paketlemek suretiyle piyasaya arz etmek üzere
ürün üreten; adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koymak
suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiler ile
üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen
temsilciler veya ithalatçılar, bu Yönetmelikte tanımlanan satış, dış ve nakliye
ambalajlarını, 18 inci maddede belirtilen hedefler doğrultusunda geri toplamak,
geri kazanmak ve bu işlemleri Bakanlığa belgelemekle yükümlüdürler.
Piyasaya sürenler adına, ambalaj üreticileri de bir sistem
kurarak ambalaj atıklarının geri kazanım sorumluluğunu üstlenebilirler. Bu
sisteme dahil olan ambalaj üreticileri ve piyasaya sürenler geri kazanım
hedeflerinin tutturulmasından müşterek olarak sorumludurlar.
Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ekonomik işletmeler,
geri kazanım hedeflerinin yerine getirilmesi, bunlara yönelik gerekli
harcamaların karşılanması, eğitim ve ilgili diğer faaliyetlerin
gerçekleştirilmesi için bir araya gelerek kâr amacı taşımayan tüzel kişiliğe
haiz bir yapı oluşturabilirler. Tüzel kişiliğe haiz yapının Bakanlıkça
yetkilendirilmesini müteakiben, bu yapıyla sözleşme yapan ve yapıya karşı
yükümlülüklerini yerine getiren ve harcamalara katılan ekonomik işletmeler,
toplama ve geri kazanım yükümlülüklerini bu kuruluşa devredebilirler. Bu
sisteme dahil olan yetkilendirilmiş kuruluşlar ve ekonomik işletmeler geri
kazanım hedeflerinin tutturulmasından müşterek olarak sorumludurlar.
Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ve yukarıda belirtilen
ekonomik işletmeler ile yetkilendirilmiş kuruluşlar, geri kazanım hedeflerinin
yerine getirilmesi sırasında geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım
tesisleriyle çalışmak ve bu tesisleri kullanmak zorundadırlar.
Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar, ambalaj
atıklarının kaynağında ayrı toplanmasına yönelik olarak; belediyeler, satış
noktaları, geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile
sözleşmeler yapabilirler.
Geri
Kazanım Hedefleri
Madde 18 — Bu Yönetmeliğin uygulamaya girdiği tarihten
itibaren on yıl içinde, sorumlu ekonomik işletmeler ambalaj atıklarının ağırlık
itibari ile en az % 60’ını geri kazanmakla yükümlüdürler.
Bu genel hedef ve aynı zaman süresi içinde ambalaj
atıklarının ağırlık olarak, yıllar itibari ile geri kazanım oranları aşağıda
belirtilmektedir.
|
|
Geri Kazanım Oranları(%) |
|||||||||
|
Ambalajın Cinsi |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 |
2011 |
2012 |
2013 |
2014 |
|
Cam |
32 |
35 |
37 |
40 |
43 |
45 |
48 |
52 |
56 |
60 |
|
Plastik |
32 |
35 |
37 |
40 |
43 |
45 |
48 |
52 |
56 |
60 |
|
Metal |
30 |
33 |
35 |
38 |
42 |
45 |
48 |
52 |
56 |
60 |
|
Kağıt/Karton |
20 |
30 |
35 |
38 |
42 |
45 |
48 |
52 |
56 |
60 |
|
Kompozit* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(*) Kompozit ambalajların geri
kazanımında; birim ambalajın bileşiminde bulunan ve ağırlıkça en fazla miktarı
oluşturan malzemenin cinsine ait oran esas alınır.
Geri kazanım oranlarının belirlenmesinde 2006 yılı sonuna kadar geri toplama miktarları, 2007 yılından itibaren ise toplanan ambalaj atıklarının hammadde olarak üretim sürecine sokulmaya hazır hale getirilmiş net miktarları esas alınır.
Yetki Verilecek Kuruluşlarda Aranacak Özellikler
Madde 19 — Bakanlıkça yetki verilecek kuruluşların,
temsil ettikleri ekonomik işletmelerin piyasaya sürdüğü ambalaj miktarının
toplam üretim içindeki payının en az yüzde otuz veya tüm malzeme türlerini
içermek şartıyla her malzeme türü için en az yüzde yirmi veya tek malzeme türü
için ise en az yüzde otuz olması zorunludur.
Yetki verilecek kuruluşlarda aranacak kurumsal, teknik ve
mali özellikler ile buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Yetki
Verilen Kuruluşların Denetimi ve Yetki İptali
Madde 20 — Bakanlık, ekonomik işletmeler adına geri
dönüşüm ve geri kazanım için izin ve yetki verdiği kuruluşların çalışmalarını
denetler; toplama, geri dönüşüm ve geri kazanım hedefleri ile miktarlarını
izler. Yetki verilen kuruluş, malzeme türlerine göre gerçekleşen toplama ve
geri kazanım miktarlarını Bakanlıkça belirlenecek dönemlerde Bakanlığa
bildirir. Yetki verilen kuruluş yetki alabilme koşullarını yitirirse veya
yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşılırsa, Bakanlık en fazla altı aylık
bir süre vererek yükümlülüklerini yerine getirmesini ihtar eder ve durumu üyesi
olan ekonomik işletmelere bildirir. Verilen süre sonunda yetki alabilme
koşulları yeniden kazanılmamış ve/veya yükümlülükler yerine getirilmemiş ise,
Bakanlık verdiği izin ve yetkiyi iptal eder ve yükümlülükler ilgili ekonomik
işletmeler tarafından yerine getirilir.
Zorunlu
Depozito Uygulaması
Madde 21 — Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ve 17 nci maddede belirtilen ekonomik işletmeler, 18 inci maddede
belirtilen geri kazanım oranlarını sağlayamamaları durumunda; takip eden ilk
yılda o yıl için uygulanan geri kazanım hedeflerine ilaveten, eksik kalan
oranları yüzde on fazlasıyla geri kazanırlar. Ekonomik işletmeler bu yılda da
öngörülen hedeflere ulaşamadıkları takdirde, takip eden yılda zorunlu depozito
uygulamasına geçirilirler. Bu işletmeler, o yıl için belirlenen geri kazanım
oranlarını sağlamaları halinde, depozitosuz geri kazanım uygulamasına dönerler.
Geri kazanım oranlarının bir kez daha sağlanamaması durumunda beş yıl süre ile
depozito uygulamasına tabi olurlar.
Birden fazla ambalaj cinsi kullanan işletmeler, geri kazanım
yükümlülüğünü yerine getirmedikleri ambalaj türü için depozito uygulamasına
geçerler. Depozito satışın her aşamasında geçerlidir. Depozito bedeli, boş
ambalajları geri getirenlere satıcılar tarafından ödenir. Toplanan boş
ambalajların satış noktaları ve piyasaya sürenler tarafından geri alınması
zorunludur.
Ambalajların
Piyasaya Sürenler Tarafından İşaretlenmesi
Madde 22 — Ambalajların kullanım sonucu oluşan
atıklarının, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak toplama ve geri
kazanım sistemine dahil olduğunun belirtilmesi ve tüketicinin bilgilendirilmesi
amacıyla, ürünlerin etiketlerinin piyasaya sürenler tarafından işaretlenmesi
zorunludur.
Piyasaya sürenler, etiketlerin üzerinde geri kazanılabilir
ambalaj sembolü (Ek-3) ile Bakanlığın verdiği kod numarasını veya yetkilendirilmiş
kuruluşun sembolünü bulundurmak zorundadır. Piyasaya süren işletme, kullandığı
ambalajların atıklarını kendi imkanları ile toplayacak ve geri kazanacak ise
Bakanlığın verdiği kod numarasını bu sembolün altında bulundurmakla; işletme
Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir toplama ve geri kazanım sistemine
dahil ise bu sisteme ait sembolü ürününün etiketinde bulundurmak zorundadır.
Ambalaj üreticisi tarafından üretim sırasında yapılması
gereken işaretlemenin, teknik nedenlerden dolayı yapılamaması durumunda,
ambalajın cinsini belirten kısaltma ve bu cinse ait numara piyasaya süren
tarafından etiket üzerinde belirtilir.
İşaretleme etikette yapılır, kolayca görülebilir, okunabilir,
ambalaj açıldığı takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olur. Kullanılan etiketler,
geri kazanımı olumsuz etkilemeyecek malzemeden üretilir ve yapıştırılır.
Üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü ile Bakanlığın
verdiği kod numarası veya dahil oldukları toplama ve geri kazanım sistemine ait
sembolü taşımayan ambalajların ve ürünlerin piyasaya sürülmesi yasaktır. Aksine
hareket eden ambalaj üreticileri ve/veya piyasaya sürenler bu Yönetmelik
hükümlerine göre müteselsil olarak sorumludurlar.
Bildirim
Zorunluluğu
Madde 23 — Ambalajlanmış ürünleri piyasaya sürenler,
Piyasaya Süren Müracaat Formunu (Ek-5) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna
kadar Bakanlığa bildirimde bulunmakla yükümlüdürler. Piyasaya sürenler, bu
müracaat formunda bir önceki yıl üretilen, dolumu veya paketlemesi yapılan veya
dolu olarak ithal edilen ürünler ile bunların ambalajlarının cins, üretim ve
satış miktarlarını bildirmek, ambalaj atıklarının toplanması, taşınması, tekrar
kullanılması, geri dönüşümü, geri kazanımı veya bertaraf edilmesi ile ilgili
bilgi, belge, plan ve projeleri içeren ambalaj atıkları yönetim planını
Bakanlığa beyan ve ibraz etmekle yükümlüdürler. Bakanlık gerektiğinde ek bilgi
ve belge isteyebilir.
Geri dönüşüm ve geri kazanım yükümlülüklerini, Bakanlıkça
yetki verilen bir kuruluş aracılığıyla yerine getiren ekonomik işletmeler üretim
ve satış bilgilerini bu kuruluşa düzenli olarak bildirmekle yükümlüdürler.
Yetki verilen kuruluş geri dönüşüm ve geri kazanım amacıyla sözleşme yaptığı
ekonomik işletmelerin üretim ve satış miktarları ile ilgili verilerini toplam
olarak Bakanlığa bildirir.
Belgelendirme
Zorunluluğu
Madde 24 — Ekonomik işletmeler toplama, tekrar
kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım ile ilgili olarak yaptıkları çalışmaları
kapsayan bilgi ve belgeleri her yıl Şubat ayı sonu itibariyle Bakanlığa
göndermekle yükümlüdürler. Bu amaçla istenecek belgeler Bakanlık tarafından
belirlenir.
Ekonomik işletmeler adına toplama, geri dönüşüm ve geri
kazanım yükümlülüğünü üstlenen yetkilendirilmiş kuruluşların belgelendirmeleri
ise yetki verme esas ve kriterleri çerçevesinde belirlenir.
Bildirim
ve Belgelendirmelerin Doğruluğu
Madde 25 — Bakanlık, yapılan bildirim ve
belgelendirmeleri inceler ve çalışmaları denetler. Bu bildirimin ve belgelerin
doğru olmadığının tespit edilmesi halinde işletmeler hakkında ilgili mevzuat
hükümleri doğrultusunda işlem yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ambalaj Atıklarının Kaynağında Ayrı
Toplanması
Ambalaj
Atıklarının Kaynağında Ayrılması
Madde 26 —Ambalaj atıkları, çevreye zarar vermeden bertaraflarının sağlanması, çevre kirliliğinin azaltılması,
katı atık depo sahalarından azami istifade edilmesi ve ekonomiye katkıda
bulunulması amacıyla oluştukları yerlerde diğer atıklardan ayrı olarak
biriktirilir ve toplanır.
Tüketicilerin
Ayrı Biriktirme Zorunluluğu
Madde 27 — Tüketiciler, kullanılan malzemeye (plastik,
metal, cam, kağıt-karton, kompozit ve benzeri) ve
oluştuğu kaynağa (evsel, endüstriyel, ticari, işyeri) bakılmaksızın, tüketim
sonucu oluşan ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı olarak biriktirmek ve
belediyenin ya da yetkili kuruluşların istediği
şekilde toplama sistemine verilmek üzere hazır etmekle yükümlüdürler.
Apartman ve site yönetimleri tarafından, ambalaj atıklarının
diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi ve belediyenin ya
da yetkili kuruluşların istediği şekilde toplama sistemine verilmesi konusunda
gerekli tedbirler alınır.
Okullar, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları,
hastaneler, oteller, lokantalar, büfeler, şehirler arası otobüs terminalleri,
havayolu terminalleri, demiryolu istasyonları, limanlar, sağlık kuruluşları,
spor salonları, iş ve alışveriş merkezleri ile stadyumlar gibi tüketici
trafiğinin yoğun olduğu ve yüksek miktarlarda ambalaj atığı oluşan yerlerde de
bu atıkların ayrı toplanmasına yönelik olarak ilgili yönetimler tarafından
gerekli tedbirler alınır.
Organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, serbest bölge
yönetimleri tarafından bu atıkların ayrı toplanmasına yönelik tedbirler alınır.
Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan turistik tesis
işletmeleri de tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı
olarak biriktirmek ve yetkili kuruluşların istediği şekilde toplama sistemine
verilmek üzere hazır etmekle yükümlüdürler.
Sağlık kuruluşları dışında evlerde tüketilen farmasotik ürünler ve ilaçların ambalajları da kontamine olmamaları şartıyla diğer ambalaj atıkları ile
birlikte ayrı toplanırlar.
Ambalaj
Atıklarının Ayrı Toplanma Zorunluluğu
Madde 28 — İl belediye mücavir alan sınırları içinde
il belediyeleri; il belediyeleri ile büyükşehir
belediyeleri mücavir alan sınırları dışında kalan ilçelerde ilçe ve belde
belediyeleri; büyükşehirlerde ise ilçe ve ilk kademe
belediyeleri, tüketim sonucu oluşan evsel ve ticari kaynaklı ambalaj
atıklarının ekonomik işletmeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar, geçici çalışma
izni veya lisans almış firmalarla birlikte kaynağında ayrı toplanmasını
sağlamak ve/veya sağlatmak; ambalaj atıklarını evsel atık toplama araçlarına
almamak; bununla ilgili tedbirleri almak ve gerekirse yaptırım uygulamakla
yükümlüdürler.
Büyükşehirlerde büyükşehir
belediyeleri, ambalaj atıklarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere
uygun olarak kaynağında ayrı toplanması, ilçe ve ilk kademe belediyeleri
arasında koordinasyonun sağlanması ve bu doğrultuda yönlendirici kararlar
alınmasına yönelik gerekli tedbirleri alırlar.
Belediyeler, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması
için ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte ambalaj
atıkları yönetim planını hazırlarlar.
Belediyeler, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması
konusunda, bu Yönetmelik ile geri kazanım yükümlülüğü verilen ekonomik
işletmeler veya bu işletmeler adına geri kazanım yükümlülüğünü üstlenen
yetkilendirilmiş kuruluşlar ile işbirliği yapar. Bu işbirliğinin hukuki, teknik
ve mali yönleri belediyeler ile ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar
arasında yapılacak sözleşmeler ile belirlenir.
Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar, bu
sözleşmeler çerçevesinde belediyeler tarafından ayrı toplanan veya
toplattırılan ambalaj atıklarını geri almakla veya aldırmakla yükümlüdürler.
Kaynağında ayrı toplama çalışmalarının belediyeler tarafından
doğrudan yapılamaması durumunda bu atıklar, belediyenin izni dahilinde ekonomik
işletmeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar veya geçici çalışma izni veya lisans
almış geri kazanım işletmeleri tarafından yapılan ve yürütülen organizasyonlar
ile toplanır ve ekonomiye kazandırılır.
Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının katı atık düzenli
depolama sahalarına kabulü ve depolanması yasaktır.
Belediyeler, geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım
tesisleri ile ambalaj atıklarını toplayan ve geri kazanan diğer kişi ve
kuruluşlara çalışmalarında yardımcı olur ve toplu olarak birlikte
çalışabilecekleri uygun çalışma alanlarını gösterir. Bu alanlar belediye imar
planları üzerinde belirtilir, işaretlenir ve altyapı hizmetleri öncelikle
yapılır.
Ambalaj
Atıklarının Satış Noktalarında Ayrı Biriktirilmesi
Madde 29 — İkiyüz
metrekareden büyük kapalı alana sahip toptan ve/veya perakende olarak ambalajlı
ürünlerin satışını yapan mağaza, market, süpermarket,
hipermarket ve alışveriş merkezleri ile benzeri satış
noktaları bu ambalaj atıklarının geri kazanılmasını sağlamak için atıkların son
tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak üzere
toplama noktaları oluşturmakla, toplanan malzemelerin geri kazanımını sağlamak
üzere ilgili belediyeler, geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım
tesisleri ve/veya yetki verilen kuruluşlar ile çalışmak veya anlaşmalar
yapmakla yükümlüdürler.
Satış noktaları, plastik poşet kullanımını en aza indirmek
amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler. Ulusal standartlara uygun
olmayan plastik poşetlerin üretilmesi yasaktır.
Dış
Ambalajların Ayrı Toplanması
Madde 30 — Ürünleri dış ambalajlar içerisinde satışa
sunanlar, bunları tüketiciye verirken çıkartmak veya bunların alıcı tarafından
satış yerinde veya satış yerine ait olan bir alanda çıkarılması ve ücretsiz
olarak iade imkanını hazırlamak zorundadır.
Ürünlerin dış ambalajlarının satıcısı tarafından
çıkarılmadığı hallerde, kasa çıkışında herkesin okuyabileceği bir yer ve
şekilde, ambalajların alıcı tarafından satış yerinde veya buraya ait bir alanda
çıkarılabilme ve bırakılma imkanının bulunduğuna dair bir ibareye yer verilmesi
zorunludur.
Satıcı, satış yerinde veya buraya ait olan bir alanda
tüketicinin üründen arındıracağı dış ambalaj malzemesini bırakabileceği, konteyner ve benzerlerini, müşterinin kolayca görebileceği
ve ulaşabileceği yerlere yerleştirmek zorundadır. Bunu yaparken ambalajları
kullanılan malzemelerine göre sınıflandırarak ayrı ayrı
gruplar halinde hizmete koyması gerekmektedir.
Satıcı, ambalajları, yeniden kullanılmaları veya malzeme
olarak değerlendirilmeleri amacıyla evsel atıkların toplama sisteminin
dışındaki ayrı toplama sistemlerine teslim etmek zorundadır.
Ürünleri dış ambalajlar içinde satın alan tüketiciler, dış
ambalaj atıklarını, diğer ambalaj atıkları ile birlikte kaynağında ayrı toplama
sistemine verilmek üzere hazır etmek veya 29 uncu maddede açıklandığı şekilde
satış noktalarında bulunan ayrı toplama noktalarına getirmek zorundadır.
Ayrı
Toplama Sistemleri
Madde 31 — Ayrı toplama sistemleri, bölgenin
demografik, coğrafik ve sosyo-ekonomik yapısına göre
uygun şekilde belirlenir ve uygulanır.
Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasına yönelik her
türlü ekipman mavi renkli olacak; sadece cam ambalaj atıklarının ayrı
toplanması için kullanılan kumbaraların rengi yeşil ve/veya beyaz olacaktır.
Başta ambalaj atıkları ayrı toplama poşetleri ve kumbaralar olmak üzere bu
ekipmanların üstünde ayrı toplanacak ambalaj atıkları ile atılmayacak atık
türleri şekil ve yazı ile açık olarak belirtilecektir. Ambalaj atıklarının
toplanması ve taşınmasında kullanılacak araçların üzerinde ambalaj atığı
toplama aracı ifadesi bulunacak, ayrı toplanacak ambalaj atıkları ile atılmayacak
atık türleri yazı ile belirtilecek ve şekil ile gösterilecektir. Bu yazı ve
şekiller kolayca okunabilecek ve anlaşılabilecek boyutlarda olacaktır.
Nakliye
Ambalajlarının Ayrı Toplanması
Madde 32 — Piyasaya sürenler, nakliye ambalajlarını
kullanımdan sonra geri almak ve yeni bir kullanıma veya malzemenin yeniden
değerlendirilmesine imkan vermek üzere ayrı olarak toplamak zorundadır.
Toplanan
Ambalaj Atıklarının Geri Kazanılması
Madde 33 — Doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir
üretim, depolanacak atık miktarının azaltılması ve ekonomik değer yaratılması
amacıyla ambalaj atıklarının geri kazanılması ve yeniden üretim sürecine
sokulması zorunludur.
Tüketicileri
Bilgilendirme
Madde 34 — Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen
ekonomik işletmeler ve yetkilendirilmiş kuruluşlar, tüketicileri, ambalaj
atıklarının iade, toplanma ve geri kazanım sistemleri; bu atıkların kaynağında
ayrı toplanması, yeniden kullanımı, geri dönüşümü ve geri kazanımı
konularındaki rolleri ile piyasada mevcut ambalaj malzemeleri üzerindeki
işaretlemelerin anlamları başta olmak üzere; ambalaj atıklarının kaynağında
ayrı toplanması konusunda bilgilendirmekle yükümlüdürler.
Eğitim
Madde 35 — Bakanlık, mahallin en büyük mülki amiri, belediyeler,
ekonomik işletmeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar, satış noktaları ambalaj
atıklarının kaynağında ayrı toplanması, tekrar kullanılması, geri
dönüştürülmesi ve geri kazanılması ile buna yönelik olarak uygulanan sistemler
hakkında tüketicileri ve kamuoyunu bilgilendirmek ve duyarlılığı geliştirmek
üzere eğitim çalışmaları yürütmek, koordine etmek veya bu amaçla yapılan
çalışmalara katılmak ve katkıda bulunmak zorundadırlar.
ALTINCI BÖLÜM
Ambalaj Atıkları Geri Kazanım Tesislerine
Ön Lisans ve Lisans Verilmesi
Ön
Lisans Verilmesi
Madde 36 — Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalaj
atıklarını geri kazanmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler Bakanlığa başvurarak
ön lisans ve lisans almak zorundadırlar.
Ambalaj atıklarının toplanması-ayrılması ve geri dönüştürülmesi
amacıyla faaliyet göstermek ve tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler,
kuracakları tesisle ilgili her türlü plan, proje, rapor, teknik veri,
açıklamalar ve diğer dokümanlarla birlikte Bakanlığa başvururlar.
Ön lisans başvurularında Ek-6’da belirtilen bilgi ve belgeler
ile bunlara ilave olarak geri kazanım tesisleri için Çevresel Etki
Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu Belgesi veya ÇED Gerekli Değildir Belgesi ile
bunlara ilişkin ÇED Raporu veya ÇED Ön Araştırması Raporunun bulunması
zorunludur. Bu çerçevede Bakanlık proje ile diğer bilgi ve belgeleri inceler,
uygun görmesi halinde projeye ön lisans verir.
Ön lisans verilen işletme için, en geç bir yıl içerisinde
lisans müracaatında bulunulur. Bu süre içinde Bakanlığa başvurmayan
işletmelerin almış oldukları ön lisans geçersiz sayılır.
Geçici
Çalışma İzni ve Lisans Verilmesi
Madde 37 — Ambalaj atıklarının toplanması ayrılması ve
geri dönüştürülmesi amacıyla faaliyet göstermek ve tesis kurmak isteyen gerçek
ve tüzel kişiler Bakanlıktan lisans almak zorundadırlar. Lisans alma aşamasında
Ek-7’de belirtilen bilgi ve belgeler talep edilir.
Ön lisans verilen tesisin projesine uygun olarak yapıldığının
Bakanlıkça yerinde tespit edilmesinden sonra tesisin işletme esnasında bu
Yönetmelik esaslarına uygun olarak çalıştığını belgelemek amacıyla bir yılı geçmemek üzere Bakanlıkça belirlenecek bir süre için tesise
geçici çalışma izni verilir. Tesis bu izin süresince Bakanlığın denetimi
altında faaliyet gösterir. Verilen süre gerektiğinde Bakanlıkça uzatılabilir,
ancak verilen geçici çalışma izni sürelerinin toplamı bir yılı geçemez.
Tesisin geçici çalışma izni süresince ön lisansta belirtilen
işletme şartlarını sağlayamaması ve eksikliklerini tamamlayamaması halinde,
durum düzeltilinceye kadar faaliyeti durdurulur.
Geçici çalışma izni verilen tesisin bu süre içinde gerekli
işletme şartlarını sağlayabildiğine karar verilmesi, gerekli çevresel
tedbirlerin ve idari izinlerin alındığının tespit edilmesi ve işletme planının
değerlendirilip uygun bulunması halinde tesise Bakanlıkça lisans verilir. Bu
lisans üç yıl süreyle geçerlidir, gerekli durumlarda şartlı verilebilir. Lisans
hiç bir şekilde devredilemez. Lisans süresinin bitiminde, tesis şartları
taşımaya devam ediyorsa lisans sahibi, lisansı yenilemek üzere Bakanlığa başvurur.
Bakanlık geçici çalışma izni ve lisans verdiği tesisleri,
ilgili valiliğe bildirir, valilikler de il özel idareleri ve belediyelere
bildirir.
Lisansın
İptali
Madde 38 — Bakanlıkça yapılan denetimlerde tesisin
lisansa uygun olarak çalıştırılmadığı, mevzuatta istenen şartların yerine
getirilmediği, ilgili verilerin düzenli olarak kaydedilmediğinin ve
gönderilmediğinin tespit edilmesi halinde işletmeciye, tespit edilen
aksaklıkların düzeltilmesi için aksaklığın önemine ve kaynağına göre bir ay ile
bir yıl arasında süre verilir. Bu süre sonunda yapılan kontrollerde aksaklığın
devam ettiği tespit edilirse, tespit edilen aksaklığın türüne göre 2872 sayılı
Çevre Kanunu doğrultusunda işlem yapılır. Faaliyeti geçici olarak durdurulan
tesisin bu süre sonunda yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde lisansı
iptal edilir. Lisansı iptal edilen tesis yeniden lisans almak isterse bu
Yönetmeliğin 36 ve 37 nci maddelerine göre tekrar
Bakanlığa başvurur.
Bakanlık lisansını iptal ettiği tesisleri, ilgili valiliğe
bildirir, valilikler de il özel idareleri ve belediyelere bildirir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Ambalaj
Komisyonu
Madde 39 — Ambalaj Komisyonu Bakanlık temsilcisinin
başkanlığında, yetkilendirilmiş kuruluşlar, bir önceki yıl için en yüksek geri kazanım
oranını sağlayan iki ekonomik işletme, bir önceki yıl için kaynağında ayrı
toplama çalışmasında en yüksek miktarda ambalajı toplayan iki büyükşehir belediyesi, iki il belediyesi, iki ilçe
belediyesi, bir ilk kademe belediyesi ile lisans almış iki geri kazanım tesisi
ve Bakanlığın uygun göreceği diğer kurum veya kuruluş temsilcilerinden oluşur.
Ambalaj Komisyonu, bu Yönetmeliğin kapsadığı ambalaj
atıklarının geri kazanılması ile ilgili uygulamaları değerlendirmek üzere
ilgili taraflarla yılda en az bir defa toplanır. Bakanlık gerekli gördüğü
durumlarda ilgili komisyon üyelerini toplantıya çağırabilir. Ambalaj
komisyonunun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
Ayrı
Bertaraf Edilmesi Gereken Ambalaj Atıkları
Madde 40 — 11/7/1993 tarihli ve 21634 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği kapsamındaki maddeler ve
müstahzarlar, 20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıklar ve 27/8/1995 tarihli
ve 22387 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği kapsamındaki atıklar ile kontamine olmuş
ambalajlar bu Yönetmelik kapsamı dışında olup, bu atıkların toplanması,
taşınması ve bertarafı yukarıda belirtilen mevzuat
hükümlerine göre yapılır.
Denetim
Madde 41 — Bu Yönetmelik kapsamına giren bütün
faaliyetlerin, bu Yönetmelik ve diğer ilgili mevzuata uygun olarak yapılıp
yapılmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir.
Yaptırım
Madde 42 — Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler
hakkında; Çevre Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu ve ilgili
diğer mevzuatta öngörülen cezai işlemler uygulanır.
Düzenleme
Yetkisi
Madde 43 — Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını
sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.
Geçici
Madde 1 — 14/3/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre verilen lisanslar, lisans
sürelerinin bitimine kadar geçerlidir.
Geçici
Madde 2 — Yıllık olarak piyasaya sürdüğü ambalaj miktarı üçbin kilogramdan az olan işletmeler 2010, ikibin kilogramdan az olan işletmeler 2012, bin kilogramdan
az olan işletmeler ise 2015 yılına kadar geri kazanım zorunluluğu dışında
tutulurlar. Ancak bu işletmelerin Ek-5’de yer alan piyasaya süren müracaat
formunu doldurmak ve Bakanlığa bildirimde bulunma yükümlülüğü devam eder.
Geçici Madde 3 — Bu Yönetmelik ile yükümlülük verilen sorumlu kurum veya kuruluşlar 1/1/2005 tarihine kadar, ambalaj atıkları yönetim planını hazırlamakla yükümlüdürler.
Geçici Madde 4 — (Ek : 05.04.2005 – 25777) Bu
Yönetmeliğin 15 inci ve 22 nci maddelerinde
belirtilen; ambalajların üretim aşamasında işaretlenmesi ve ambalajların
piyasaya sürenler tarafından işaretlenmesine ilişkin yükümlülükler 1/1/2007
tarihine kadar yerine getirilmek zorundadır.
Yürürlük
Madde 44 — Bu Yönetmelik 1/1/2005 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 45 — Bu Yönetmelik hükümlerini, Çevre ve Orman
Bakanı yürütür .
—