SAHTE BANKNOTLARIN İNCELENMESİ VE
DEĞERLENDİRİLMESİNDE UYULACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
(Yayımlandığı
Resmi Gazete : 09.08.2005 – 25901)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı, sahtecilik suçlarından dolayı el konulan
banknotlar ve bunlara ilişkin bilgilerin oluşturulan sistemde izlenmesi ve
değerlendirilmesinde uyulacak usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde
2 — Bu Yönetmelik, mahkemelerin ve Cumhuriyet başsavcılıklarının, adlî
kolluk görevini ifa eden bütün kolluk birimlerinin ve Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasının sahte banknot izleme sistemi ile ilgili yapacağı işlemleri kapsar.
Dayanak
Madde
3 — Bu Yönetmelik, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu,
23/3/2005 tarihli ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama
Şekli Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde
4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Adlî kolluk: 4/6/1937 tarihli ve 3201
sayılı Emniyet Teşkilâtı Kanununun 8, 9, 10 ve 12 nci
maddeleri, 2803 sayılı Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanununun 7 nci maddesi, 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilât ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesi ve 2692 sayılı
Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 4 üncü maddesinde belirtilen soruşturma
işlemini yapan güvenlik görevlilerini,
Banknot: Yeni Türk Lirası, Türk Lirası
ve yabancı ülke banknotlarını,
Gecikmesinde sakınca bulunan hâl :
Derhâl işlem yapılmadığı takdirde suçun, iz, eser, emare ve delillerinin
kaybolması veya şüphelinin kaçması veya kimliğinin saptanamaması ihtimalinin
ortaya çıkması hâlini,
Kovuşturma: İddianamenin kabulü ile
başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,
Kod numarası: Sahte olduğundan şüphe
edilen banknotların yakalandığı anda sisteme girişte kullanılan ve yargılama
sürecinde bildirilmesine ihtiyaç duyulan, ilgili kolluk birimlerinin yetkilileri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası tarafından geliştirilen, harf ve rakamlardan oluşan sahte
banknot olay kimlik numarasını,
Sahte banknot: Sahteliği mahkeme
kararı ile tespit edilen banknotu,
Sahte Banknot İzleme Sistemi:
Türkiye’deki banknot sahteciliğinin gerçek boyutunun belirlenmesi, sahte
banknota ait miktar, değer, bölge ve üretim yönteminin tespit edilmesi ve sahte
banknot ile etkin mücadelenin sağlanması amacıyla oluşturulacak veri sistemini,
Sahteliğinden Şüphe Edilen Banknot:
Gerçekliğinden şüphe edilen banknotu,
Sanık: Kovuşturmanın başlamasından
itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,
Sistem: Sahte Banknot İzleme
Sistemini,
Soruşturma: Kanuna göre yetkili
mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen
evreyi,
Şüpheli: Soruşturma evresinde, suç şüphesi
altında bulunan kişiyi,
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
merkez birimi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Banknot Matbaası Genel
Müdürlüğünü,
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
taşra birimleri: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının tüm şubelerini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Sahteliğinden
Şüphe Edilen Banknotların İncelettirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar
Ön
rapor aldırılması
Madde
5 — Kolluk birimleri tarafından ele geçirilen ve sahteliğinden şüphe edilen
banknotlar, sayımı ve dökümü yapıldıktan sonra derhâl Cumhuriyet
başsavcılıklarına tevdi edilir.
Sahteliğinden şüphe edilen banknotlar
hakkında gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, Cumhuriyet savcısının yazılı
veya en kısa sürede yazılı hâle dönüştürülecek olan sözlü emri üzerine ya da doğrudan ilgili kolluk birimlerince, banknotların
özellikleri hakkında bu konuda uzman kişilerden veya Emniyet Genel Müdürlüğü ya da Jandarma Genel Komutanlığı kriminal
lâboratuvarlarından en seri şekilde inceleme
yaptırılıp görüş alınabilir.
İnceleme
ve değerlendirme yaptırmaya yetkili merci
Madde
6 — Sahteliğinden şüphe edilen banknotların, Cumhuriyet başsavcılıkları
veya mahkemelere en yakın olan veya en kolay ulaşılabilen Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası merkez veya taşra birimleri tarafından inceleme ve değerlendirme
yapılmak üzere gönderilmesine Cumhuriyet başsavcılığı, hâkim veya mahkeme
tarafından karar verilir.
İnceleme
ve değerlendirme yapma yetkisi
Madde
7 — Soruşturma veya kovuşturma evresinde, ele geçirilen sahteliğinden şüphe
edilen banknotları inceleme ve değerlendirmeye Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası merkez ve taşra birimleri yetkilidir.
Yabancı devletlerin banknotları
hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.
Sahteliğinden şüphe edilen banknotları
inceleme ve değerlendirmeye yetkili Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası taşra
birimlerine ilişkin bilgiler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
Adalet Bakanlığına yazılı olarak bildirilir.
Devlet tarafından çıkarılan tahvil ve
Hazine bonosu gibi değerler üzerinde işlenen sahtecilik suçlarında, el konulan
değerler üzerindeki inceleme ve değerlendirmeler, bunları tedavüle çıkaran
kurumdan istenilir.
Sahteliğinden
şüphe edilen banknotların gönderilme usulü
Madde
8 — Soruşturma veya kovuşturma evresinde ele geçirilen ve sahteliğinden
şüphe edilen banknotların hepsinin gönderilmesi suretiyle, Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası merkez veya taşra birimlerinden inceleme ve değerlendirilme
yapılması istenir.
Sahteliğinden şüphe edilen
banknotların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası merkez veya taşra birimlerine
gönderilmesinde Yönetmeliğe ekli Ek-A’daki Sahte
Banknotların İncelenme ve Değerlendirilme Yapılmak Üzere Gönderilmesinde
Kullanılacak Form kullanılır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Sistemin
Oluşumu
Sistemin
oluşturulması
Madde
9 — Sistem, ilgili kolluk birimleri ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
yetkili birimleri arasında bilgisayar ortamında bilgi girişini, takibini ve
paylaşımını sağlayacak şekilde oluşturulur.
Sistemden
yararlanacak birimler
Madde
10 — Sistemdeki bilgilerden, ilgili kolluk birimlerinin ve Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasının faydalanması sağlanır. Bu konuda soruşturmanın
gizliliğine yetkililerce uyulur.
Sistem
kullanıcı eğitimi
Madde
11 — Sistemi kullanacak olan, ilgili kolluk birimleri ile Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası personelinin, kullanıcı eğitimi Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası tarafından verilir ve bu eğitim ihtiyaç duyulması hâlinde
tekrarlanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Kod
Numarası
Kod
numarasının verilmesi
Madde
12 — Sahteliğinden şüphe edilen banknotların yakalandığı veya ulaştığı yer
olan ilgili kolluk birimleri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası birimlerince
her bir olay için kod numarası verirler.
Bu kod numarasının teknik
ayrıntılarına ilişkin hususlar kurumlar arası işbirliği ile belirlenir.
Kod
numarasının ilgili kolluk birimleri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
tarafından kullanılması
Madde
13 — Kolluk veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası birimlerinin adlî
makamlara yapacağı olay bildirimine ait yazışmalarda, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesine göre verilen kod numarası kullanılır.
Kod
numarasının adlî makamlarca kullanılması
Madde
14 — Cumhuriyet başsavcılıkları veya mahkemelerce Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası merkez veya taşra birimlerinden istenecek inceleme talep yazılarında,
ilgili kolluk veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası birimlerinin olay
bildirimi için kullandıkları kod numarası kullanılır.
Cumhuriyet savcıları tarafından
sahteliğinden şüphe edilen banknotlarla ilgili bir suça doğrudan el konulması hâlinde,
kod numarası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası birimlerinden alınır.
Cumhuriyet başsavcılıklarının veya
mahkemelerin bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesine göre
gönderecekleri sahte banknotların imhasına ilişkin yazılarda da olaya ait kod
numarası kullanılır.
Müsaderesine karar verilen sahte
banknotların, imha edilmek üzere Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına
gönderilmesinde bu Yönetmeliğe ekli Ek-B’deki
Müsaderesine Karar Verilen Sahte Banknotların İmha Edilmek Üzere Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasına Gönderilmesinde Kullanılacak Form kullanılır.
Kod
numarasının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından kullanılması
Madde
15 — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası merkez veya taşra birimleri
tarafından hazırlanacak inceleme raporlarında ve Cumhuriyet başsavcılıkları
veya mahkemelerle yapılan yazışmalarda da olaya ait kod numarası kullanılır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Sahte
banknotların imhası
Madde
16 — Sahteliği mahkeme kararı ile kesinleşen sahte banknotlar, kararın
kesinleşmesinden itibaren imha edilmek üzere en kısa sürede Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası merkez veya taşra birimlerine gönderilir.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre
gönderilen sahte banknotlar içerisinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
merkez birimi tarafından üretim özelliği bakımından önemli bulunan sahte
banknotlar ayrılarak saklanabilir. Diğer sahte banknotlar ise imha edilir.
Yürürlük
Madde
17 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18 — Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
Ek-A
Sahte Banknotların İncelenme ve Değerlendirilme
Yapılmak Üzere Gönderilmesinde
Kullanılacak Form
1-
Sahte Banknotların;
Yakalandığı
Yer ve Tarihi:
Türü
(Yeni Türk Lirası/Türk Lirası/Yabancı Banknot):
Sayısı:
2-
Şüpheli veya Sanığın;
Ad
ve Soyadı:
Ana-Baba
Adı:
Nüfusa
Kayıtlı Olduğu Yer:
T.C.
Kimlik Numarası:
Yabancı
İse:
Uyruğu:
Pasaport
Numarası:
3-
Soruşturmanın Yapıldığı Yer Cumhuriyet Başsavcılığı:
Soruşturma
Numarası:
Emanet
Sıra Numarası:
Muhabere
Numarası:
4-
Kovuşturmanın Yapıldığı Yer Mahkemesi:
Mahkeme
Esas Numarası:
Muhabere
Numarası:
5-
Sahte Banknot Kod Numarası:
Ek-B
Müsaderesine Karar Verilen Sahte Banknotların İmha
Edilmek Üzere Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına Gönderilmesinde Kullanılacak
Form
1-
Müsadere Kararı Veren Mahkeme:
Esas
Numarası:
Karar
Numarası:
Kararının
Kesinleştiği Tarih:
Muhabere
Numarası:
2-
Hükümlünün:
Adı
ve Soyadı:
Ana-Baba
Adı:
Nüfusa
Kayıtlı Olduğu Yer:
T.C.
Kimlik Numarası:
Yabancı
İse:
Uyruğu:
Pasaport
Numarası:
3-
Müsaderesine Karar Verilen Banknotların:
Sayısı:
Türü:
4-
Sahte Banknot Kod Numarası: