HÜKÜMLÜLERİN AÇIK CEZA İNFAZ KURUMLARINA AYRILMALARI
HAKKINDA YÖNETMELİK
(Yayımlandığı
Resmi Gazete : 07.06.2005 – 25848)
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
ve kapsam
Madde
1 — Bu Yönetmeliğin amacı, hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına
ayrılmalarına, açık ceza infaz kurumları arası nakillerine ve kapalı ceza infaz kurumlarına iadelerine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu Yönetmelik, hükümleri ceza infaz
kurumlarında bulunan hükümlüleri kapsar.
Dayanak
Madde
2 — Bu Yönetmelik, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde
3 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
Genel Müdürlük: Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünü,
Gözlem ve sınıflandırma: Hükümlülerin
kişisel özellikleri, bedensel, aklî ve sağlık
durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri,
sanat ve meslek faaliyetleri, ahlakî eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük
süreleri ve suç türlerine göre uygulanacak
infaz rejiminin belirlenmesi, gönderilmesi gereken ceza infaz
kurumunun tespiti işlemlerini,
Ceza infaz kurumları: Kapalı, yüksek
güvenlikli kapalı, kadın kapalı, çocuk kapalı, gençlik kapalı, açık ceza infaz
kurumları ile gözlem ve sınıflandırma merkezleri ve çocuk eğitimevlerini,
Kapalı
ceza infaz kurumları: Kapalı, yüksek güvenlikli kapalı, kadın kapalı,
çocuk kapalı, gençlik kapalı ceza infaz kurumlarını,
Açık ceza infaz kurumları:
Hükümlülerin iyileştirilmelerinde, çalıştırılmaları ve meslek edindirilmelerine öncelik verilen, firara
karşı engelleri ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, güvenlik bakımından kurum personelinin gözetim ve
denetimi ile yetinilen erkek, kadın ve genç
hükümlüler için düzenlenmiş ceza infaz kurumlarını,
Koşullu salıverilme: Hükümlülerin,
cezalarının kanunlarda belirtilen sürelerini ceza infaz kurumlarında iyi hâlli
olarak geçirdikten sonra, mahkeme kararı ile salıverilmelerini,
Hakederek
salıverilme: Hükümlülerin cezalarının tamamını çektikten sonra
salıverilmelerini,
İdare ve gözlem kurulu: Ceza infaz
kurumu idare ve gözlem kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ
KISIM
Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma ve İstenilecek Belgeler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma
Açık
ceza infaz kurumlarına ayrılma kararı
Madde
4 — İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına
hükümlü bulunanlar ile adlî para cezası iki yıl ve daha az süre ile hapse
çevrilenlerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılma işlemleri Cumhuriyet
başsavcılığınca, bunlar dışında kalan açığa ayrılma işlemleri idare ve gözlem
kurulu tarafından yapılır.
Açık ceza infaz kurumuna ayrılma
süresini dolduranlar hakkında altı aylık deneme süresinin tamamlanması
beklenmeden açığa ayrılma kararı alınabilir.
İki
yıldan az hapis cezası bulunan hükümlüler
Madde
5 — İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına
hükümlü bulunanlar ile adlî para cezası iki yıl ve daha az süre ile hapse
çevrilenlerin cezaları, 6 ncı maddenin üçüncü
fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri ve
dördüncü fıkrasındaki koşulları taşımaları halinde doğrudan açık ceza infaz
kurumlarında yerine getirilebilir.
İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha
az süreyle hapis cezasına hükümlü bulunanlar ile adlî para cezası iki yıl ve
daha az süre ile hapse çevrilenlerin teslim olması, yakalanması veya kapalı
ceza infaz kurumunda bulunması hallerinde, yargı çevresinde açık ceza infaz
kurumu bulunan ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı ile ilçesinde açık ceza infaz
kurumu bulunan ilçe Cumhuriyet başsavcılığı tarafından hükümlünün koşulları
taşıyıp taşımadığı talep üzerine veya kendiliğinden incelenir. Yapılan inceleme
sonucunda;
a) Teslim olan hükümlünün evrakının
tamamlanmasından sonra koşulları taşıdığının belirlenmesi,
b) Yakalanan hükümlünün, kapalı ceza
infaz kurumuna konulup, evrakının tamamlanması ve koşulları taşıdığının
belirlenmesi,
c) Kapalı ceza infaz kurumunda
bulunanların koşulları taşıdığının belirlenmesi,
hâlinde doğrudan açık ceza infaz
kurumuna gönderilmesine karar verilebilir.
İkinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde
belirtilen hükümlüler kurumun ayrı bölümünde barındırılır.
Yargı çevresinde açık ceza infaz
kurumu bulunan ağır ceza Cumhuriyet başsavcılığı ile ilçesinde açık ceza infaz
kurumu bulunan ilçe Cumhuriyet başsavcılığı, kurumun koşullarının uygun olması
hâlinde cezanın bu kurumda infaz edilmesine karar verebilir. Kurumun durumunun
uygun olmaması halinde hükümlünün gitmek istediği üç açık ceza infaz kurumunu
belirten dilekçesi ile gönderileceği açık ceza infaz kurumunun belirlenmesini
Bakanlıktan talep eder. Bu hâlde hükümlünün gönderileceği kurum Bakanlıkça
belirlenir.
Teslim olması suretiyle açık ceza
infaz kurumuna ayrılmasına karar verilip, gönderileceği kurum Cumhuriyet
başsavcılığı veya Bakanlıkça belirlenen hükümlülere, on gün süre verilerek
ilgili kuruma teslim olması, EK-1 de yer alan fotoğraflı belge ile tebliğ
edilir. Bu hükümlüler için Cumhuriyet başsavcılığınca; ilam ve tebligat, açık
ceza infaz kurumunun bağlı bulunduğu Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. On
günlük süre içinde teslim olmayan hükümlüler hakkında ikinci fıkranın (b) bendi
hükümleri uygulanır.
İki
yıl veya daha az hapis cezası
almış olan mükerrirler hakkında bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre işlem yapılır.
İki
yıldan fazla hapis cezası bulunan hükümlüler
Madde
6 — Toplam cezalarının beşte birini kapalı ceza infaz kurumlarında iyi
halli olarak geçiren ve koşullu salıverilme tarihine en fazla beş yıl kalmış
hükümlüler ile ilgili kanunu gereğince cezaları yüksek güvenlikli kapalı ceza
infaz kurumları ile kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli
bölümlerinde infaz edilen hükümlülerden toplam cezalarının üçte birini bu
kurumlarda iyi halli olarak geçiren ve koşullu salıverilme tarihlerine en fazla
üç yıl kalanlar, açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir.
Müebbet hapis cezasına hükümlüler,
koşullu salıverilme tarihlerine üç yıl ve daha az süre kaldığında açık ceza
infaz kurumlarına ayrılabilir.
Açık ceza infaz kurumlarına
ayrılabilmek için, ayrıca;
a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı
Türk Ceza Kanununun 102, 103, 142, 148, 149, 188, 190, 220, 328, 335, 336, 337 nci maddelerinden hüküm alanlar için, koşullu
salıverilmelerine bir yıldan az süre kalması,
b) Kapalı ceza infaz kurumlarında
cezaları infaz edilen hükümlülerden;
1) 25/3/1988 tarihli ve 3419 sayılı
Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere Dair Kanun, 29/7/2003 tarihli
ve 4959 sayılı Topluma Kazandırma Kanunu, 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç
Örgütleri ile Mücadele Kanununun 14 üncü maddesi ve 5237 sayılı Kanunun 221
inci maddesinden yararlananlar için, koşullu salıverilmelerine iki yıldan az
süre kalması,
2) Örgütlü suçlardan hükümlü olup,
mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilmelerine bir
yıldan az süre kalması,
3) 5275 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz
kurumuna gönderilenler, geriye
kalan toplam cezalarının üçte birini bu kurumlarda iyi halli olarak geçirmesi,
koşullu salıverilme tarihine en fazla üç yıl kalması ve diğer koşulları
taşıması,
aranır.
1/6/2005 tarihinden önce işlenen
suçlarda birinci fıkra hükmü uygulanmakla birlikte ayrıca aşağıda belirtilen
suçlardan 1/3/1926 tarihli ve mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununa göre mahkum
olup da 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun
gereğince cezasının infazı gereken hükümlüler bakımından;
a) Mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanununun
403 ve 404 üncü maddelerinde düzenlenen uyuşturucu madde ticareti, 414, 416/1
ve 418/1 inci maddelerinde düzenlenen ırza geçme,
491, 492, 493 ve 494 üncü maddelerinde yer alan hırsızlık, 495, 496, 497, 498,
499, 500, 501 ve 502 nci maddelerinde yazılı gasp ile
504 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dolandırıcılık suçlarından
hükümlü olanların koşullu salıverilme tarihlerine bir yıldan az süre kalması,
b) Mülga 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 313 üncü maddesinde yazılı, cürüm işlemek için teşekkül meydana
getirmek, 18/6/1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan zimmet, 22/5/1930
tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 56/1-D maddesi delaletliyle, Mülga
765 sayılı Kanunun 133 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan askeri veya
siyasi casusluk suçlarından hükümlü olanların koşullu salıverilme tarihlerine
bir yıldan az süre kalması,
c) Mülga 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 429, 430/1, 431 ve 439 uncu maddelerinde düzenlenen kaçırma ve alıkoyma
suçlarından hükümlü olanların koşullu salıverilme tarihlerine iki yıldan az
süre kalması,
aranır.
Cezaların toplanması halinde açık ceza
infaz kurumuna ayrılmada koşullu salıverme tarihine en az süre aranan suç esas
alınır.
Çocuk
ve genç hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılması
Madde
7 — Çocuk kapalı, gençlik kapalı, çocuk eğitimevleri
ile kapalı ceza infaz kurumlarının çocuklara ayrılan bölümlerinde cezası infaz
edildiği sırada, onsekiz yaşını bitirmiş olup da yirmibir yaşını doldurmayan, kurum içinde veya dışında
eğitime devam etmeyen gençlerin durumu, bu Yönetmelikte belirlenen koşullara
uyduğu takdirde, cezaları gençlik açık ceza infaz kurumlarında infaz olunur.
Gençlik açık ceza infaz kurumları kuruluncaya kadar, büyüklere mahsus açık ceza
infaz kurumunun gençler için ayrılan bölümünde barındırılır. Açık ceza infaz
kurumuna ayrılma koşullarını taşımayanlar, gençlik kapalı ceza infaz kurumunda,
bulunmadığı takdirde büyüklere mahsus kapalı ceza infaz kurumlarının
kendilerine ayrılan bölümlerinde barındırılır.
Çocuk eğitimevlerinde
cezası infaz edildiği sırada, kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve
öğretim programına devam etmekte iken yirmibir yaşını
dolduran hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine beş yıldan az süre kaldığı takdirde,
suç sınırlamasına bakılmaksızın, açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir.
Çocuk eğitimevlerinde
bulunanlardan, yirmi bir yaşını doldurmuş olup da, koşullu salıverilme tarihine
beş yıldan fazla süre kalanlar büyüklere mahsus kapalı ceza infaz kurumlarına
gönderilir.
Gençlik kapalı ceza infaz kurumlarında
cezası infaz edilmekteyken yirmibir yaşını dolduran
hükümlülerden, bu Yönetmelikteki koşulları taşıyanlar açık, taşımayanlar kapalı
ceza infaz kurumuna gönderilir.
Çocuk kapalı ceza infaz kurumunda
bulunan çocuk tutuklular, haklarındaki hüküm kesinleştiğinde, başka suçtan
tutuklulukları veya 5275 sayılı Kanunun 46 ncı
maddesinin sekizinci fıkrasındaki sayılan durumları bulunmadığı takdirde çocuk eğitimevine gönderilir.
Yeniden
açık ceza infaz kurumuna ayrılma
Madde
8 — Açık ceza infaz kurumunda cezası infaz edilmekte iken; kınama dışında
disiplin cezası verilmek
suretiyle kapalı ceza infaz kurumuna bir defa iade edilenler, iade
tarihinden itibaren bir yıl, birden fazla iade edilenler her defası için bir
yıl altı ay geçtikten sonra, bu Yönetmelikte belirtilen diğer koşulları taşımaları hâlinde
açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
İstenecek
Belgeler
Bakanlığa
gönderilecek belgeler
Madde
9 — Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin gözlem ve
sınıflandırılmaları veya altı aylık deneme süreleri sonunda, bu Yönetmelikte
belirtilen koşulları taşımaları hâlinde;
a)
Haklarında alınan iyi hal ve açık ceza infaz kurumuna ayrılmasının uygun
olduğuna ilişkin idare ve gözlem kurulu kararı,
b) İlâmı, süre belgesi, gözlem ve
sınıflandırma formunu da içeren gözlem ve sınıflandırma dosyası,
c) Nakil giderlerini peşin olarak
ödemeyi kabul ettiğini ve gitmek istedikleri kurumlardan en az üç yeri belirtir
dilekçesi,
Bakanlığa gönderilir.
Bakanlıkça, istekte bulunulan kurumun
yer, kapsama gücü, mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir
açık ceza infaz kurumu olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda
kaldıkları kurum olmaması gibi hususlar dikkate alınarak, gönderilecekleri açık
ceza infaz kurumu belirlenir.
Hükümlünün açık ceza infaz kurumuna
ayrılma şartlarını taşımadığının anlaşılması hâlinde, talep Cumhuriyet
başsavcılığınca reddedilerek dosya Bakanlığa gönderilmez ve bu karar ilgilisine
tebliğ edilir.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılamayacak Hükümlüler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılamayacak Hükümlüler
Açık
ceza infaz kurumlarına ayrılamayacak hükümlüler
Madde
10 — Aşağıda belirtilen hükümlüler hakkında, açık ceza infaz kurumlarına
ayrılma kararı verilmez ve dosyaları Bakanlığa gönderilmez.
a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis
cezasına mahkum olan hükümlüler.
b) Haklarında ikinci defa tekerrür
hükümleri uygulanan hükümlüler.
c) Haklarında iyi hâl kararı verilse
bile, 5275 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinde sayılan eylemlerinden dolayı iki
kez hücreye koyma cezası alan hükümlüler.
d) Örgütlü suçlardan hükümlü
olanlardan bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü
fıkrasının (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilenler
dışındaki hükümlüler.
e) Koşullu salıverilme kararının geri
alınması nedeniyle, kalan cezası infaz edilmekte olan hükümlüler.
f) Eğitimevleri
hariç kapalı ve açık ceza infaz kurumlarından firar eden hükümlüler.
Hükümlü oldukları suçtan başka bir
fiilden dolayı, haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan suçun
kanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka suçtan
soruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte olanlar
ile henüz kesinleşmemiş mahkumiyet kararları olan hükümlüler, bu durumları
devam ettiği sürece açık ceza infaz kurumlarına ayrılamaz.
Ellibin Türk
Lirası ve daha fazla adlî para cezasına hükümlü olup da bunu ödemeyenler açık
ceza infaz kurumuna ayrılamaz. Bu fıkradaki miktar Bakanlıkça yeniden
belirlenebilir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Nakiller
ve İadeler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Nakiller
Açık
ceza infaz kurumları arası nakiller
Madde
11 — Hükümlülerin kendi istekleri ile, bulundukları açık ceza infaz
kurumundan başka açık ceza infaz kurumlarına nakledilebilmeleri için;
a) Gitmek istedikleri kurumlardan
durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri,
b) Nakil giderlerini peşin olarak
ödemeyi kabul etmeleri,
c) Koşullu salıverilmelerine beş aydan
az süre kalmamış olması,
d) İstekte bulunulan kurumun yer,
kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması,
e) Daha önce disiplin nedeniyle
ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması,
gerekir.
Bu hükümlüler, nakledildikleri
kurumlarda, eğitim öğretim, kurumun elverişsiz ve yetersizliği, kapsama gücünün
aşılması, kullanılamaz hale gelme, asayiş, güvenlik, doğal afet, yangın ve
büyük onarım veya hastalık nedenleriyle nakil hariç, bir yıl kalmak
zorundadırlar. Çocuklar bakımından bu süre altı ay olarak uygulanır.
Açık ceza infaz kurumları arasındaki
nakil talepleri hakkında Bakanlıkça karar verilir, ancak; aynı ağır ceza yargı
çevresi içindeki açık ceza infaz kurumları arasındaki nakillere ağır ceza
Cumhuriyet başsavcılığınca karar verilir.
Bakanlık, ihtiyaç halinde açık ceza
infaz kurumları arasında kendiliğinden nakil yapabilir.
Naklin
yapılması ve nakil giderleri
Madde
12 — Açık ceza infaz kurumları ve eğitimevleri
arasındaki nakiller ile kapalı ceza infaz kurumlarından açık ceza infaz
kurumlarına ve çocuk eğitimevlerine nakiller yeterli
sayıda infaz koruma memuru nezaretinde yapılır.
Nakil giderleri hükümlü tarafından
peşin olarak yatırılmadığı takdirde nakil yapılmaz.
İKİNCİ
BÖLÜM
İade
ve Son Hükümler
Kapalı
ceza infaz kurumlarına iade
Madde
13 — Açık ceza infaz kurumunda cezası infaz edilmekte iken;
a) Tutuklama kararı verilen,
b) Kınamadan başka disiplin cezası
alan,
c) Üst sınırı yedi yıldan fazla hapis
cezası gerektiren bir suçtan dolayı hakkında soruşturma veya kovuşturma
yapılan,
d) Yaş, sağlık durumu, bedensel veya
zihinsel yetenekleri bakımından çalışma koşullarına uyum sağlayamayacakları
saptananlar ile çalışmak istemeyen,
ceza infaz kurumu yönetim kurulunun
kararı ile kapalı ceza infaz kurumlarına iade edilir. Bu karar, infaz hâkimliğinin
onayına sunulur.
İnfaz edilmekte olan cezası dışında,
yeni bir suçtan dolayı haklarında hükümlülük kararı verilenlerden, koşullu
salıverilme tarihleri bu Yönetmelikte belirlenen süreyi aşanlar, derhal kapalı
ceza infaz kurumlarına iade edilir.
Yürürlük
Madde
14 — Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
15 — Bu Yönetmelik hükümlerini, Adalet Bakanı yürütür.
EK-1

Hükümlülerin Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma
Belgesi
Belgeyi
düzenleyen Cumhuriyet başsavcılığı :
İnfaz
defter numarası :
Hükmü
veren mahkeme :
Hükümlünün
adı soyadı :
Hükümlünün
adresi :
Cezanın
nevi ve miktarı :
Gideceği
açık ceza infaz kurumu :
Hakkınızdaki
ilamın infazı için (10) gün içerisinde ………….. Cumhuriyet başsavcılığına teslim
olmanız, teslim olmadığınız takdirde Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı
Hakkında Kanunun 19 uncu maddesine göre hakkınızda yakalama emri çıkarılacağı
tebliğ olunur. …../…../……
Katip Tebellüğ Eden Cumhuriyet savcısı